.gif)
Η τραγωδία Ρήσος του Ευριπίδη, ανήκει στα έργα του μεγάλου τραγικού ποιητή, που δεν ανεβαίνουν συχνά. Είναι μια τραγωδία που, από τα χρόνια της αρχαιότητας, πολλοί ήταν εκείνοι –άνθρωποι του θεάτρου– που αμφισβήτησαν την πατρότητά της. Οι ισχυρισμοί αυτοί αποδίδουν το έργο σε άγνωστο συγγραφέα. Πολλοί βέβαια ενστερνίζονται ότι ανήκει στον Ευριπίδη – όπως του αποδίδεται. Αυτή η άποψη για την πατρότητα οφείλεται στο γεγονός ότι έχει διαφορετικό ύφος από όλες τις υπόλοιπες τραγωδίες του.
Προσωπική μου εκτίμηση, ο Ευριπίδης δεν είχε συγκεκριμένη υφολογία στον τρόπο γραφής του. Αρκεί κανείς να σκεφτεί τις Βάκχες, το αρτιότερο έργο του για πολλούς και την Άλκηστις. Οι διαφορές ανάμεσα σε αυτές τις δύο τραγωδίες είναι πάρα πολλές και τα κοινά σημεία αναμεταξύ τους, σχεδόν μηδαμινά.
Το έργο ανέβηκε πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Εθνικό Θέατρο το 1968 και παρά τις θετικές κριτικές, που απέσπασαν ηθοποιοί και σκηνοθέτης, δεν ανέβηκε παρά μόνο δύο χρονιές ακόμα σε επανάληψη. Η μετάφραση για την παράσταση ήταν του Τάσου Ρούσου και η σκηνοθεσία του Τάκη Μουζενίδη. Στον ρόλο του Ρήσου ο σπουδαίος ηθοποιός Γρηγόρης Βαφειάς, στον ρόλο του Οδυσσέα ο Γιάννης Αργύρης, στον ρόλο του Διομήδη ο Νίκος Δενδρινός, ο Θεόδωρος Μορίδης στον ρόλο του Ηνίοχου και Μούσα η Όλγα Τουρνάκη.
Με αφορμή το ανέβασμα αυτό, σημειώνει ο Μπάμπης Δ. Κλάρας στην εφημερίδα Βραδυνή με τίτλο: Ρήσος ο τρίτος: Μια διαδοχή από έγχρωμες, έντονα φωτιζόμενες, ζωντανές εικόνες, ένα είδος θεατρικών σλάιντς, συμπλήρωσε, μετά τη λήξη της, την παράσταση του ευριπίδιου Ρήσου που δόθηκε την περασμένη Κυριακή στην Επίδαυρο. Δεν ξέρουμε αν αυτή ήταν η καινοτομία του σκηνοθέτη Τάκη Μουζενίδη που είχε κάπως προαγγελθεί ως απαύγασμα της δελφικής εμπειρίας. Ή αν ήταν ένα λαμπρό απλώς εφεύρημα της γόνιμης σκηνοθετικής φαντασίας του για να προκαλέσει ζωηρότερη –ένα θερμό χειροκρότημα παρακαλώ– την δίκαιη ηθική ανταμοιβή των θεατών προς τους ηθοποιούς. Με λαμπρό τον Γρηγόρη Βαφειά στον μεγαλόπρεπο κομπασμό του Ρήσου. Με εντυπωσιακή την προβολή της Μούσας από την Όλγα Τουρνάκη. Με φυσική και παραστατική προβολή του Διομήδη από τον Νίκο Δενδρινό. Με τον Γιάννη Αργύρη να υπερνικά τις δυσκολίες του αταίριαχτου γι' αυτόν ρόλο του Οδυσσέα.
Η τραγωδία έκανε πρεμιέρα στις 21-7-1968 στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου ενώ επαναλήφθηκε από το Εθνικό Θέατρο στο αρχαίο θέατρο Δωδώνης στις 16-8-1969 ενώ στις 19-7-1970 παρουσιάστηκε ξανά στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.
Με αφορμή την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου το 1968 γράφει σχετικά ο Θόδωρος Κρητικός στην εφημερίδα Ακρόπολη: Ο Ρήσος είναι το αποπαίδι του κλασικού δραματολογίου, βασισμένος σε μια ασαφέστατη παρατήρηση ενός ανώνυμου αρχαίου σχολιαστή. Οι φιλόλογοι, επί αιώνες τώρα, διαφωνούν για το αν το έργο γράφτηκε πραγματικά από τον Ευριπίδη και με την ατμόσφαιρα υποψίας που δημιούργησαν γύρω του έχουν επηρεάσει τους ανθρώπους του θεάτρου, ώστε να αγνοούν τόσον καιρό ένα σκηνικό αριστούργημα.
Ο Ρήσος άργησε να ανέβει στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες αρχαίες τραγωδίες που ανήκουν στα πολυπαιγμένα έργα ούτε, στη συνέχεια της θεατρικής ζωής, γνώρισε τόσα πολλά ανεβάσματα όπως άλλα έργα από το αρχαίο δράμα.
Ο Λούκιος Άττιος εμπνεόμενος από τη θεματολογία της εν λόγω τραγωδίας, έγραψε το δραματικό έργο Nyctegresia.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αναφέρουν από το ετήσιο περιοδικό θέατρο του Θεόδωρου Κρίτα και από το περιοδικό θέατρο του Κώστα Νίτσου.
