.gif)
Η Θέλμα Καραγιάννη δεν ανήκει στην κατηγορία των καλλιτεχνών που εξαντλούνται σε έναν ρόλο ή σε μία ταμπέλα. Η πορεία της διασχίζει τη μουσική, το θέατρο, τον λόγο και την ποίηση, με μια συνέπεια που δεν επιδιώκει τον εντυπωσιασμό αλλά την ουσία. Διπλωματούχος κλασικού πιάνου, ερμηνεύτρια με βαθιά σχέση με τη μελοποιημένη ποίηση και το μουσικό θέατρο, ηθοποιός με πολυετή παρουσία στη σκηνή, έχει χαράξει μια διαδρομή που βασίζεται στη μελέτη, την πειθαρχία και την εσωτερική αναζήτηση.
Στη φωνή της συναντά κανείς την ακρίβεια της μουσικής γνώσης και, ταυτόχρονα, τη ρωγμή της ανθρώπινης εμπειρίας. Δεν τραγουδά για να εντυπωσιάσει, αλλά για να αφηγηθεί, να δώσει χώρο στον λόγο, στη σιωπή και στο συναίσθημα. Από τις προσωπικές της δισκογραφικές δουλειές μέχρι τις πολυάριθμες συνεργασίες της σε έργα σύγχρονης ελληνικής μουσικής και μελοποιημένης ποίησης, και από τις μουσικοθεατρικές παραστάσεις μέχρι τη ραδιοφωνική της παρουσία, η Θέλμα Καραγιάννη, μοιάζει να υπηρετεί σταθερά την ίδια ανάγκη: την ανάγκη της αλήθειας πάνω στη σκηνή.
Σε μια εποχή ταχύτητας και επιφανειακής κατανάλωσης, η διαδρομή της λειτουργεί σχεδόν αντιστικτικά. Η συζήτηση που ακολουθεί δεν επιχειρεί να απαριθμήσει σταθμούς και τίτλους, αλλά να φωτίσει τον εσωτερικό μηχανισμό πίσω από την ερμηνεία: τη σχέση της με τη φωνή, τον λόγο, την έκθεση, το κοινό και τον χρόνο. Πάμε…
Θέλμα, η μουσική μπήκε πολύ νωρίς στη ζωή σου, μέσα από σπουδές και πειθαρχία. Πότε κατάλαβες ότι το τραγούδι δεν θα ήταν απλώς μια αγάπη, αλλά τρόπος ύπαρξης;
Θέλμα Καραγιάννη: Η φωνή μου και της αδερφής μου ήταν από μικρή ηλικία σωστές τονικά κι επίσης υπήρχε πολύ καλή αίσθηση του ρυθμού και στις δυο μας κι αυτό έκανε τους γονείς μας να φροντίσουν ώστε να έχουμε μια μουσική παιδεία… Πέρα από την έκθεσή μου στις εκδηλώσεις του ωδείου, σε ολόκληρη την παιδική ηλικία έδινα αυτοσχέδιες παραστάσεις τραγουδώντας και παίζοντας διάφορα σκετς, με ακροατήριο τους συγγενείς μου και τους οικογενειακούς φίλους, προσφέροντάς τους γέλιο απλόχερα! Και από την εφηβεία κιόλας συμμετείχα στην ορχήστρα έντεχνης και λαϊκής μουσικής που είχαμε στο ωδείο στα Γιάννενα. Άρα υπήρχε από πάντα η ανάγκη της έκθεσης και του χειροκροτήματος (ως ένδειξη αποδοχής και αγάπης), η οποία στη συνέχεια έγινε ανάγκη έκφρασης. Και παρά τις αντίξοες συνθήκες που συνήθως υπάρχουν στους χώρους που εμφανιζόμαστε, η αγάπη για το τραγούδι και τη μουσική παραμένει κι αυτό, νομίζω, λέει πολλά...
Ξεκίνησες από το πιάνο και τα θεωρητικά. Τι ήταν αυτό που σε οδήγησε τελικά στη φωνή και στην ερμηνεία ως κεντρικό σου μέσο;
Θ.Κ.: Τα θεωρητικά είναι μέρος των σπουδών έτσι κι αλλιώς και, όπως είπα και παραπάνω, τραγουδούσα από πολύ μικρή. Επιπλέον, το πιάνο δεν ήταν τόσο δική μου ώριμη βαθύτερη επιθυμία (καθότι το ξεκίνησα σε ηλικία 6 ετών) όσο επιλογή και των γονιών μας, ενός σχετικά εύκολου οργάνου (βλέπεις αν πατήσεις τα πλήκτρα, παράγεις ικανοποιητικό ήχο αμέσως) και, παρόλο που ολοκλήρωσα τις σπουδές μου σ' αυτό, δεν μπορώ να σκεφτώ πιο ωραίο, άμεσο και πρωτογενές μέσο έκφρασης και επικοινωνίας από το όργανο της φωνής! Το κουβαλάμε πάνω μας, μέσα μας, έχει άμεση σχέση με τη αναπνοή μας και ανά πάσα στιγμή μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε. Οι δονήσεις που προκαλεί στο ανθρώπινο σώμα το τραγούδι είναι πραγματική γιατρειά!
Θυμάσαι την πρώτη φορά που ανέβηκες στη σκηνή; Τι σε σημάδεψε περισσότερο: η μουσική, το κοινό ή η αίσθηση της έκθεσης;
Θ.Κ.: Μπορώ να θυμηθώ, σαν να ήταν μόλις χτες, ότι το άγχος της έκθεσης σ' ένα μεγάλο, κατάμεστο από κόσμο θέατρο, ήταν τόσο μεγάλο, που υπερίσχυσε και του τραγουδιού που τραγούδησα (ήταν το ‘«Πέρα στους πέρα κάμπους») και της όλης κατάστασης! Έχασα την επαφή με το περιβάλλον κι άκουγα μόνο την καρδιά μου να σφυροκοπάει στ' αφτιά μου! Όμως… κάτω απ' όλο αυτό… ένιωσα και τη μαγεία! Και εκεί… την πατήσαμε!
Με τόσες διαφορετικές συνεργασίες και αισθητικές, τι είναι αυτό που αναζητάς σε ένα τραγούδι για να το κάνεις δικό σου;
Θ.Κ.: Κάθε τραγούδι είναι ένα μικρό μονόπρακτο, ένας ρόλος, αφηγείται μια ιστορία. Προσπαθώ, λοιπόν, κάθε φορά, να αφηγηθώ αυτήν την ιστορία και να την μεταφέρω στους ακροατές/θεατές όσο καλύτερα μπορώ, προσθέτοντας βέβαια και τη δική μου οπτική, τον δικό μου σχολιασμό. Οι διαφορετικές συνεργασίες και η «περιπλάνηση» –έστω και δίχως εμβάθυνση σε όλα– σε διαφορετικά στιλ μουσικής και τραγουδιού είναι το ζητούμενο για μένα. Μέσα απ' αυτά μαθαίνω και εξελίσσω την τεχνική μου και την ερμηνευτική ικανότητά μου, διευρύνω τους μουσικούς μου ορίζοντες κι έρχομαι σ' επαφή με πολλές και διαφορετικές κουλτούρες.
Όταν πρόκειται για μελοποιημένη ποίηση, τι προηγείται μέσα σου: ο λόγος ή η μουσική;
Θ.Κ.: Είμαι παιδί της μουσικής περισσότερο. Όταν ακούσω ένα τραγούδι για πρώτη φορά, μου εντυπώνεται η μελωδία πρώτα και ακούω κάπως επιπόλαια τον στίχο, τον οποίο προσέχω σε όλο του το βάθος, αν επιλέξω να το τραγουδήσω οπότε και να το μελετήσω. Τώρα, σχετικά με την μελοποιημένη ποίηση, όταν η ποίηση συναντά τη μουσική συντελείται μια μαγεία και ίσως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τη διάδοση της ποίησης είναι η μελοποίησή της. Ειδικά στα εμβληματικά έργα-ορόσημα για την ιστορία του τραγουδιού η ποίηση και η μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένες σε μια σχέση στενή, αμφίδρομη και πολυδιάστατη.
Πώς θα περιέγραφες τη φωνή σου σήμερα και πώς νιώθεις ότι έχει μεταμορφωθεί μέσα από τα χρόνια, τη σκηνή και τις εμπειρίες;
Θ.Κ.: Καταρχάς, θα ξεκινήσω απ' αυτά που νιώθω ότι θα ήθελα σε πιο ισχυρές δόσεις σχετικά με τη φωνή μου, φυσικές ευκολίες όπως ένταση, έκταση, ευελιξία ώστε να μην χρειάζεται να την προπονώ τόσο πολύ προκειμένου να μπορώ να την ελέγχω και να την διατηρώ σε μια καλή κατάσταση. Ήμουν τυχερή που δεν έπαθα κάποια ανεπανόρθωτη ζημιά όταν, λόγω απειρίας, επέλεγα λάθος τόνους στα τραγούδια μου ή τραγουδούσα πολλές ώρες με κακές ρυθμίσεις στα ηχητικά. Σωτήρια ήταν η διακοπή του καπνίσματος και βέβαια, να 'ναι καλά οι δασκάλες μου της φωνητικής, στις οποίες είμαι ευγνώμων! Νομίζω, όσο μπορώ να είμαι αντικειμενική, ότι η φωνή μου έχει μια εύηχη και ευέλικτη χροιά, που μπορεί να ανταποκριθεί και να ταιριάξει σε αρκετά διαφορετικά στιλ τραγουδιού και να μεταδώσει τα συναισθήματά μου. Ερμηνευτικά έχει οπωσδήποτε ωριμάσει, όπως κι εγώ εξάλλου και σ' αυτό έχουν παίξει σημαντικό ρόλο η ενασχόλησή μου με την υποκριτική και το θέατρο, οι εμπειρίες που προστίθενται στη ζήση μου καθώς προχωράει στο χρόνο και βέβαια η όλο και αυξανόμενη τόλμη να αφήνω να αποκαλυφθούν πτυχές του εαυτού μου (ακόμα κι εκείνες που δεν με αβαντάρουν και τόσο).
Έχοντας ισχυρή τεχνική κατάρτιση, πού τοποθετείς τη γραμμή ανάμεσα στην τεχνική και την ερμηνεία; Υπάρχει στιγμή που η τεχνική πρέπει να «σιωπήσει»;
Θ.Κ.: Η τεχνική είναι το βασικό μέλημά μου όταν μελετάω, κάνω τις ασκήσεις ορθοφωνίας και φωνητικής και τις αναπνευστικές ασκήσεις μου αλλά όταν βγαίνω στη σκηνή την παρακαλώ να φύγει απ' το μυαλό μου και να με αφήσει ήσυχη! Και ευτυχώς, όσο περνούν τα χρόνια, μ' ακούει! Κι όταν το όργανο είναι καλό και σωστά γυμνασμένο κι έχω εμπιστοσύνη στην απόδοσή του, τότε μπορώ να αφεθώ να ζήσω και να αφηγηθώ τις ιστορίες των τραγουδιών...
Υπήρξαν καλλιτέχνες ή δάσκαλοι που λειτούργησαν ως εσωτερική πυξίδα στην πορεία σου;
Θ.Κ.: Λακωνικά θα απαντήσω, δίχως ονομαστικές αναφορές: ασφαλώς και υπήρξαν και λειτουργούν ακόμα κατ' αυτόν τον τρόπο!
Πόσο παρούσα είναι η προσωπική σου εμπειρία την ώρα που τραγουδάς; Επιτρέπεις στον εαυτό σου να εκτεθεί;
Θ.Κ.: Όσο περνούν τα χρόνια, ΕΠΙΒΑΛΛΩ στον εαυτό μου να εκτεθεί και να εμπλουτίσει την ερμηνεία μου με τις προσωπικές μου εμπειρίες. Αυτό νοηματοδοτεί διαφορετικά την ιστορία του κάθε τραγουδιού και κάνει την παρουσίασή της πολύ πιο ενδιαφέρουσα, σίγουρα για μένα κι ελπίζω και για όσους με τιμούν ως θεατές/ακροατές.
Η σκηνή απαιτεί αλήθεια αλλά και αντοχή. Πώς διαχειρίζεσαι την ευαλωτότητα που συνεπάγεται το να στέκεσαι απέναντι στο κοινό;
Θ.Κ.: Έχω πλέον αντιληφθεί ότι η ευαλωτότητα δεν είναι συνώνυμο της αδυναμίας, αντίθετα μπορεί να αποτελέσει ένα δώρο οπότε, καταρχάς, προσπαθώ να είμαι σε όσο το δυνατόν καλύτερη φυσική κατάσταση και κατά δεύτερον απλά αποδέχομαι ότι, ως κομμάτι της αλήθειας μου, υπάρχει ο φόβος για τις άγνωστες συνθήκες που συνήθως έχω να αντιμετωπίσω σε κάθε παράσταση. Και αυτός ο φόβος του αγνώστου, του καινούργιου –σε λογικές δόσεις, βέβαια– μάλλον είναι απαραίτητος για την εξέλιξη ενός καλλιτέχνη.
Υπήρξε τραγούδι ή έργο που σε δυσκόλεψε όχι τεχνικά, αλλά ψυχικά ή ερμηνευτικά;
Θ.Κ.: Ναι, φυσικά. Κυρίως όταν κλήθηκα να τραγουδήσω μια ιστορία της οποίας το βασικό συναίσθημα και περιεχόμενο ερχόταν σε απόλυτη αντίθεση με την ψυχική μου κατάσταση εκείνης της στιγμής ή εποχής, ή όταν ο «ρόλος» προϋπέθεται βιώματα τα οποία δεν είχα ή απαιτούσε μεγάλο ψυχικό «ξεγύμνωμα». Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται να επιστρατεύσει κανείς όση φαντασία, θάρρος αλλά και λογική διαθέτει.
Με τόσο έντονη παρουσία στα lives και στο μουσικό θέατρο, πώς βιώνεις τη σχέση σου με το στούντιο;
Θ.Κ.: Εξαρτάται από τις συνθήκες πάντα. Αν και θεωρώ ανεκτίμητη την επικοινωνία με το ακροατήριο, μικρό ή μεγάλο, και προτιμώ ξεκάθαρα τις ζωντανές εμφανίσεις απ' το studio, έχουν υπάρξει φορές –ελάχιστες, ομολογουμένως– που ο ήχος, ο φωτισμός, η σχέση με τους συνεργάτες, τα ίδια τα τραγούδια, έκαναν την διαδικασία της ηχογράφησης μια μαγική εμπειρία, εφάμιλλη μιας ζωντανής εμφάνισης!
Τι σημαίνει για σένα η σύνδεση με το κοινό; Είναι διάλογος, εξομολόγηση ή συλλογική εμπειρία;
Θ.Κ.: Η σύνδεση καλλιτέχνη - κοινού είναι πάντα το ζητούμενο. Είναι μεγάλη χαρά και λύτρωση όταν καταφέρνουμε να μετατρέψουμε τους θεατές/ακροατές από παθητικούς παρατηρητές σε ενεργούς συμμετέχοντες. Σ' έναν κόσμο που απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τη φυσική του υπόσταση, η μουσική και το τραγούδι μπορούν να λειτουργήσουν ως σημείο επανασύνδεσης με κάτι που μας επαναφέρει στον πυρήνα της ύπαρξής μας και σ' αυτή την αίσθηση νομίζω γινόμαστε όλοι κοινωνοί.
Σε μια εποχή ταχύτητας και υπερπροσφοράς, πώς προστατεύεις τον χώρο της ουσίας και της σιωπής μέσα στη μουσική;
Θ.Κ.: Προσπαθώ να τον προστατεύω. Παρόλο που γενικά προσέχω τις συνεργασίες μου, φροντίζω να μου αρέσει πραγματικά το υλικό με το οποίο θα ασχοληθώ και προσπαθώ να ακολουθώ το ρητό «αν δεν έχεις κάτι αξιόλογο ή ενδιαφέρον να πεις, καλύτερα να σιωπάς». Μερικές φορές υπερισχύει μια παρόρμηση και επιλέγω τραγούδια με κριτήριο να μην χαλάσω το χατίρι σ' έναν φίλο ή να επισφραγίσω μια σημαντική συνεργασία. Κάνα δυο φορές συνέβη και το εξής: ενώ το τραγούδι ήταν εξαιρετικό και απολύτως του γούστου μου, η ενορχήστρωση και η παραγωγή, που ολοκληρώθηκαν αφού το ηχογράφησα, ήταν εντελώς ερασιτεχνική έως κακή αλλά ήταν κάπως αργά να κάνω πίσω! Άλλες φορές, πάλι, δεν έμεινα ικανοποιημένη από την δική μου απόδοση και ερμηνεία και έκανα το λάθος να μην επιμείνω να ξαναηχογραφήσω το τραγούδι! Δεν εννοώ μ' αυτό ότι υπάρχει κάποια δισκογραφική κατάθεση για την οποία αισθάνομαι ντροπή ή ότι προσβάλλει την αισθητική μου, απλώς ένα πολύ πολύ μικρό μέρος του δισκογραφημένου υλικού ίσως, τώρα, να μην το επέλεγα. Τώρα «φυσάω και το γιαούρτι», πράγμα που, όσο ευγενικά κι αν το κάνω, βλέπω ότι σε κάποιες περιπτώσεις δημιουργεί παρεξηγήσεις!
Τι σε προβληματίζει περισσότερο στη σημερινή μουσική πραγματικότητα, τόσο καλλιτεχνικά όσο και ανθρώπινα;
Θ.Κ.: Μεγάλη συζήτηση… την κάνουμε χρόνια στις παρέες μουσικών και μουσικόφιλων –τουλάχιστον ημών, που ζήσαμε και την προ διαδικτύου εποχή– και δεν έχουμε οριστικά καταλήξει κάπου. Θα αναφέρω επιγραμματικά μερικά απ' αυτά που με προβληματίζουν και μ' ενοχλούν, ξεκινώντας απ' το ότι η τεχνική κατάρτιση και οι δημόσιες σχέσεις/παρουσίαση έγιναν πιο σημαντικές απ' το μήνυμα της ίδιας της τέχνης.
Επίσης, σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου στην αναζήτηση της μουσικής, οι χρήστες αποκτήσαμε ένα είδος διάσπασης προσοχής λόγω υπερπροσφοράς κι εύκολης προσβασιμότητας. Αυτά τα δύο τελευταία κάνουν τη μουσική δεδομένη και γι' αυτό και απαξιωμένη. Άσε που έχουμε φτάσει οι αυτοδισκογραφούμενοι μουσικοί να είμαστε περισσότεροι των ακροατών! Επιπρόσθετα, παρακολουθώντας όσο μπορώ και την διεθνή σκηνή –και Γιώργο, διόρθωσέ με, γιατί μπορεί να κάνω και λάθος– δεν υπάρχουν πια μουσικά κινήματα που να αποτελούν παγκόσμια φαινόμενα και δεν βγαίνουν πια οι πολύ μεγάλοι δίσκοι και τα πολύ μεγάλα τραγούδια που θα χαρακτηρίσουν βαθιά ένα κίνημα, μια εποχή, μια δεκαετία… η εξατομίκευση, που είναι σημείο των καιρών, οδηγεί σε μερικότητες και στη μουσική. Μην παρεξηγηθώ· δεν αφορίζω και δεν θεωρώ ότι δεν παράγονται σύγχρονα μικρά ή μεγάλα αριστουργήματα και αυτό το γνωρίζω καλά ως πρώην ραδιοφωνική παραγωγός.
Όχι, Θέλμα, δεν κάνεις λάθος. Έτσι είναι!
Θ.Κ.: Άλλη μία εξέλιξη που με ανησυχεί είναι η χρήση της τεχνολογίας σε τέτοιο βαθμό που πλέον θα μιλάμε για μουσικές που δεν της φτιάχνει καν άνθρωπος αλλά λογισμικά και προγράμματα. Ήδη εκεί στρέφονται οι συζητήσεις στο εξωτερικό με απίστευτη ταχύτητα, πράγμα που με σοκάρει! Όπως προανέφερα, μεγάλη συζήτηση...
Ναι, μεγάλη συζήτηση πράγματι. Ας γυρίσουμε όμως, στα ανθρώπινα. Υπάρχει ένα κομμάτι της δουλειάς σου –πρόβες, μελέτη, εσωτερική προετοιμασία– που μένει αόρατο αλλά είναι καθοριστικό;
Θ.Κ.: Και τα τρία αυτά που αναφέρεις είναι καθοριστικά αλλά αόρατα στους θεατές/ακροατές. Βέβαια, ο έμπειρος ακροατής/θεατής μπορεί να τα διακρίνει πίσω από το τελικό αποτέλεσμα. Δεν θα σχολιάσω τις περιπτώσεις εκείνων που απαξιώνουν τους καλλιτέχνες –ειδικά τους λαϊκούς, με την ευρεία έννοια– θεωρώντας ότι απλά παίζουν και κάνουν το κέφι τους! Και μην ξεχνάμε πόσο δύσκολη έχει γίνει η προετοιμασία για την σκηνή και πόσο εξαντλημένοι και άδειοι από ενεργητικότητα φτάνουν σ' αυτήν οι περισσότεροι μουσικοί και τραγουδιστές αφού βιοπορίζονται πλέον με άλλους τρόπους και η μουσική αποτελεί πάρεργο, εκτός του ότι μεγάλο και επίσης χρονοβόρο και ενεργοβόρο κομμάτι της δουλειάς είναι αυτό της φροντίδας για ενεργή και επικαιροποιημένη παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα.
Τι πιστεύεις ότι έμαθες για τον εαυτό σου μέσα από το τραγούδι και το θέατρο;
Θ.Κ.: Δεν παύει να με εκπλήσσει η αντοχή μου στην έλλειψη σωστής διατροφής και ύπνου κατά τη διάρκεια πολύωρων προβών και για πολλές συνεχόμενες ημέρες, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για μια παράσταση! Επιβεβαιώνει με τον καλύτερο τρόπο το ρητό (ασαφούς πατρότητας): «κάνε αυτό που αγαπάς και δεν θα χρειαστεί να δουλέψεις ούτε μία μέρα στη ζωή σου»! Παρά τα τόσα δώρα που έχω πάρει από τη μουσική και το θέατρο –ενισχύοντας την ενσυναίσθηση, την αποδοχή, την αυτογνωσία, τη γενναιοδωρία, την τόλμη της έκθεσης, αλλά και ανακαλύπτοντας τις πολλές και ποικίλες πλευρές μου εξαιτίας του τρόπου ανατροφής στο οικογενειακό περιβάλλον– εξακολουθώ να βάζω στον εαυτό μου όρια, έχω «κρατήματα» και, πολλές φορές, επιδεικνύω μεγάλη απροθυμία και προβάλλω μεγάλη αντίσταση στο να παραιτηθώ από αναρίθμητες εσωτερικές «φορεμένες» ιδέες και να αλλάξω σε κάτι νέο. Αυτός είναι ο λόγος που δεν έχω βιώσει όσες φορές θα ήθελα τι σημαίνει να σταματάει ο χρόνος και να είμαι ολόκληρη πάνω στη σκηνή, ενσωματώνοντας τους θεατές/ακροατές στον κόσμο μου. Για τις ελάχιστες φορές που είχα αυτή την ανεκτίμητη εμπειρία είμαι πραγματικά ευγνώμων και την έχω οδηγό!
Ωριμάζοντας ερμηνευτικά έχω συνειδητοποιήσει πόσο μάταιο είναι να επιδιώκω την τελειότητα κι ότι το πραγματικά ενδιαφέρον, εποικοδομητικό αλλά και λυτρωτικό –για μένα και για το κοινό– είναι να νοιάζομαι όχι τόσο για το αποτέλεσμα όσο για την ουσία της δράσης μου.
Αν έπρεπε να συνοψίσεις τη μέχρι τώρα πορεία σου σε μία λέξη ή φράση, ποια θα ήταν;
Θ.Κ.: Σημασία έχει το ταξίδι κι όχι ο προορισμός. Κι αυτό ισχύει και για την πορεία της ζωής μου γενικότερα. Καλά μας τα είπε ο Καβάφης...
Τι σε απασχολεί καλλιτεχνικά αυτή την περίοδο; Πού νιώθεις ότι κατευθύνεσαι;
Θ.Κ.: Καταρχάς θα ήθελα να κάνω μια μουσικοθεατρική παράσταση που να αποτελείται από τραγούδια αποκλειστικά της δισκογραφίας μου. Φιλόδοξο σχέδιο καθότι είναι μεγάλη και ετερόκλητη –και η επιλογή των συνεργατών είναι το κλειδί– αλλά νομίζω ότι θα αξίζει τον κόπο και τον χρόνο. Γενικότερα αισθάνομαι την ανάγκη, όχι για τραγούδια «ατάκτως ερριμμένα», που δεν προσκομίζουν κάτι νέο, μια καινούργια πρόταση, αλλά για παραστάσεις με συγκεκριμένη θεματική και με συνδυασμό μουσικής και λόγου, αξιοποιώντας καινούργιο υλικό, που θα ανακαλύψω ερευνώντας. Ίσως αφιερώματα σε εμβληματικές καλλιτεχνικές προσωπικότητες, όλων των μορφών τέχνης του χτες και του σήμερα, που επαναπροσδιορίζουν την αντίληψη για τον κόσμο, εισάγοντας νέα κινήματα και αισθητική. Οι συνεργασίες με συναδέλφους, που θαυμάζω κι εκτιμώ, είτε δισκογραφικά είτε σε ζωντανές εμφανίσεις είναι ένα κομμάτι το οποίο δεν έχω καλλιεργήσει αρκετά και σκοπεύω να το αλλάξω αυτό. Θα ήθελα επίσης να εξελίξω λίγο τα κρουστά, εννοώντας να κάνω μερικά μαθήματα, να μελετήσω και ν' αποκτήσω μεγαλύτερη άνεση.
Όταν κάποιος φεύγει έχοντάς σε ακούσει ή δει επί σκηνής, τι θα ήθελες να έχει μείνει μέσα του;
Θ.Κ.: Χαρά… μέθεξη… ατομική κάθαρση… παρηγοριά... να αισθανθεί μέρος μιας κοινότητας, μιας παρέας…
Τι εύχεσαι στους ανθρώπους, για την καινούργια χρονιά;
Θ.Κ.: Εκτός από υγεία, αγάπη, αλληλεγγύη, μοίρασμα, συμπερίληψη και αγωνιστικότητα, εύχομαι να βρούμε επιτέλους το θάρρος να ενηλικιωθούμε, αναλαμβάνοντας την ευθύνη των αποφάσεων και των επιλογών μας, αναλογιζόμενοι ότι επηρεάζουν λιγότερο ή περισσότερο τις ζωές και των διπλανών μας –και ο νοών νοείτω!– και να ξαναβρούμε την ουτοπία, όσο κι αν φαντάζει ανέφικτη, γιατί μόνο μ' αυτήν κινούνται η ζωή και η ιστορία...
Μιλώντας με τη Θέλμα Καραγιάννη, γίνεται σαφές ότι για εκείνη το τραγούδι δεν είναι μια πράξη εξωστρέφειας, αλλά μια εσωτερική διαδρομή που μοιράζεται. Κάθε της εμφάνιση μοιάζει με μια ήσυχη συμφωνία ανάμεσα στον λόγο και στη σιωπή, ανάμεσα σε αυτό που λέγεται και σε εκείνο που υπονοείται. Δεν επιδιώκει να κατακτήσει τον χώρο. Τον κατοικεί. Η φωνή της δεν υψώνεται για να καλύψει, αλλά για να αποκαλύψει. Και ίσως γι' αυτό η εμπειρία της ακρόασης δεν τελειώνει με την τελευταία νότα. Κάτι παραμένει ένα ίχνος σκέψης, μια αίσθηση μνήμης, μια συγκίνηση που δεν ζητά εξήγηση.
Σε έναν κόσμο που συχνά φοβάται τη βραδύτητα και την ευαλωτότητα, η Θέλμα επιλέγει συνειδητά και τα δύο, μετατρέποντάς τα σε καλλιτεχνική στάση. Τελικά, αυτό που μένει από τη διαδρομή της δεν είναι μόνο τα έργα ή οι συνεργασίες, αλλά η αίσθηση ότι η τέχνη μπορεί ακόμα να λειτουργεί ως τόπος συνάντησης, ανθρώπινος, αληθινός, ανοιχτός. Και αυτή η αίσθηση, όσο σπάνια κι αν γίνεται, είναι ίσως το πιο πολύτιμο τραγούδι που μπορεί να αφήσει κανείς πίσω του.
Θέλμα, σ' ευχαριστώ για αυτή την όμορφη συζήτηση και για τον χρόνο που μας αφιέρωσες.
Θ.Κ.: Εγώ ευχαριστώ Γιώργο! Θερμά!
Υστερόγραφο:
Και ενώ η τελευταία νότα σβήνει, η φωνή της Θέλμας συνεχίζει να ταξιδεύει στον χρόνο, σαν ένας ήσυχος μελωδικός ψίθυρος που μένει μέσα σου.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε φωτογραφίες της Θέλμας Καραγιάννη από τον Άγγελο Μίχα.
Η Θέλμα Μ. Καραγιάννη γεννήθηκε στις Η.Π.Α. και μεγάλωσε στην Αθήνα, όπου ξεκίνησε τις μουσικές της σπουδές στο πιάνο και στα θεωρητικά της μουσικής. Τα εφηβικά της χρόνια τα έζησε στα Ιωάννινα, όπου απέκτησε Πτυχίο Ωδικής και Πτυχίο Κλασικού Πιάνου από το Ηπειρωτικό Ωδείο. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 1987-1988 παρακολούθησε μαθήματα πιάνου με τον R. Votapek και ανώτερων θεωρητικών με τον J. Arnold στο Μουσικό τμήμα του Πανεπιστημίου του Michigan. Απέκτησε δίπλωμα κλασικού πιάνου με «Άριστα» παμψηφεί (καθηγητής Γιάννης Μιχαηλίδης) και Πτυχίο φυγής με καθηγητή τον Βαγγέλη Κοκκόρη από το Ορφείο Ωδείο Αθηνών ενώ αργότερα έλαβε Πτυχίο σύγχρονου τραγουδιού με «Άριστα» παμψηφεί και διάκριση από το Ωδείο «Ιωνικός Ρυθμός». Καθηγήτριές της στη φωνητική υπήρξαν η Λουτσία Φρατσέα, η Ακτή Δρίνη και η Σοφία Βόσσου. Πραγματοποίησε τετραετείς σπουδές υποκριτικής, κίνησης και αυτοσχεδιασμού στο Θέατρο των Αλλαγών. Από τα εφηβικά της χρόνια έως σήμερα έχει πραγματοποιήσει πολυάριθμες εμφανίσεις ως τραγουδίστρια και ηθοποιός σε συναυλιακούς χώρους, θέατρα και μουσικές σκηνές, καθώς και συμμετοχές σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Έχει διατελέσει μέλος πολλών συγκροτημάτων ποικίλων μουσικών κατευθύνσεων και μεταξύ άλλων, έχει συνεργαστεί με τους: Κ. Τουρνά, Αργυρώ Καπαρού, Δημήτρη Ζερβουδάκη, Λίνο Κόκοτο, Μιχάλη Μπουρμπούλη, Δημήτρη Κάσσαρη, Κώστα Μάντζιο, Δημήτρη Κοντογιάννη, Πασχάλη Τόνιο, Βασίλη Λέκα, Γιάννη Λεμπέση, Γιάννη Βασιλόπουλο, Μπάμπη Τσέρτο, Νάντια Καραγιάννη, Θεοδοσία Στίγκα, Soul Destiny (συγκρότημα μελοδραματικού hip-hop), με τους ηθοποιούς Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο, Νίκο Καλογερόπουλο, Δημήτρη Βερύκιο, Γεωργία Ζώη, Κίμωνα Ρηγόπουλο, Άγγελο Συσσοβίτη και τον σκηνοθέτη Δημήτρη Μακρή στον κινηματογράφο. Στη δισκογραφία της περιλαμβάνονται τέσσερις προσωπικές δουλειές, καθώς και πολυάριθμες συμμετοχές σε έργα σύγχρονης ελληνικής μουσικής και μελοποιημένης ποίησης. Παράλληλα, έχει έντονη παρουσία στο μουσικό θέατρο και σε μουσικοθεατρικές παραστάσεις. Από το 2015 έως το 2021 εργάστηκε εθελοντικά ως ραδιοφωνική παραγωγός στην ΕΡΤopen και στην εκπομπή Στης μουσικής τα αρώματα, παρουσιάζοντας κυρίως πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες.
