Πλάσματα λατρείας
Ο παγκόσμιος κύκλος των ιερών ζώων
Η κατανόηση της ζωολατρίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα
Μέρος 8ο [συνέχεια από το προηγούμενο]
Τι μπορεί έπειτα να δηλωθεί, όσον αφορά την ελληνική λατρεία των ζώων, η οποία εξετάστηκε ως παρόμοια με την αιγυπτιακή; Η μόνη δήλωση μπορεί να είναι ότι η ελληνική λατρεία των ζώων ήταν τελείως διαφορετική από την αιγυπτιακή λατρεία, ακόμα και στο ν' αναρωτιέται κανείς, εάν ο όρος «ζωολατρία» μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αυτό το πλαίσιο. «Εντούτοις», τονίζουν οι Smelik και Hemelrijk, «το γεγονός ότι τα ζώα έπαιξαν έναν ρόλο στην ελληνική θρησκεία (όσον αφορά τις ιδιότητες των θεών), πιθανώς κατέστησε τους Έλληνες συγγραφείς κάπως πιο προσιτούς στην αιγυπτιακή πρακτική της ζωικής λατρείας. Κατά συνέπεια, το λάθος που γίνεται από τον Διόδωρο τον Σικελιώτη, που δηλώνει ότι ο αετός τιμήθηκε ως βασιλικό ζώο και αντάξιο του Διός στις αιγυπτιακές Θήβες (ενώ εννοούσε πιθανότατα τον γύπα), μπορεί να αποδοθεί στο γεγονός ότι ο αετός συνδέθηκε με τον Δία στην Ελλάδα».
Η ρωμαϊκή στάση απέναντι στα ζώα δεν διέφερε σημαντικά από τις ελληνική, εκτός από τον σημαντικό πρόσθετο παράγοντα των ρωμαϊκών θεαμάτων με ζώα. Έτσι, οργανώνεται μια μαζική σφαγή ζώων σε δημόσιους χώρους για τη διασκέδαση των ρωμαϊκών πληθών. Μόνο σε μερικές περιπτώσεις διαμαρτυρήθηκαν οι θεατές, λόγω της υπερβολικά φρικτής φύσης αυτών των σφαγών. Αυτό, όμως, ποτέ πραγματικά δεν οδήγησε στη συνολική απόρριψη αυτών των θεαμάτων και συνέχισαν να οργανώνονται ως σημαντικά θέλγητρα έως τον πέμπτο αιώνα μ.Χ.
Οι Ρωμαίοι, λοιπόν, που έβλεπαν τα ζώα να μην σκοτώνονται στην Αίγυπτο, ότι τα ίδια ακριβώς ζώα έχαιραν εκτίμησης σε αυτήν τη χώρα και ότι οι παραβιάσεις που διαπράχτηκαν στην ιερότητά τους θεωρήθηκαν εκεί μεγάλα εγκλήματα, αναμφισβήτητα οδηγήθηκαν σε σύγχυση. Έτσι η συνήθεια των θεαμάτων με ζώα είχε συμβάλει στη μη κατανόηση εκ μέρους των Ρωμαίων συγγραφέων της αιγυπτιακής ζωολατρίας. Οι πηγές μας, εντούτοις, δεν περιέχουν ρητές παρατηρήσεις σχετικά με αυτό το θέμα.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Το δοκίμιο του Χρήστου Ντικμπασάνη Πλάσματα λατρείας: Ο παγκόσμιος κύκλος των ιερών ζώων: Η κατανόηση της ζωολατρίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα δημοσιεύθηκε σε μέρη, από τις 17 Σεπτεμβρίου 2025, στο koukidaki.gr. Ξεκινήστε από την αρχή.
Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε έργο της Barbara Kroll.
Βιβλιογραφία:
Διόδωρος ο Σικελιώτης, Βιβλιοθήκη Ιστορική Ι. 87,
Αίγυπτος: Οι θησαυροί της αρχαιότητας, national Geographic, Αθήνα 2005,
Barta Winfriend, Lexikon der Ägyptologie, τόμος V,
Plutarch's De Iside et Osiride, Griffith John Gwyn,
Otto Eberhard, Lexikon der Ägyptologie, τόμος I,
Vercoutter Jean, Lexikon der Ägyptologie, τόμος I.
