Λετίτια Μάμφορντ Γκιρ (1852-1935)
Η Λετίτια, γεννημένη το 1852 στη Νέα Υόρκη, είναι γνωστή για τη συμβολή της στον σχεδιασμό και την κατασκευή καινοτόμων ιατρικών οργάνων. Δεν έχουμε πολλές πληροφορίες για τα νεανικά της χρόνια, γνωρίζουμε όμως πως αρχικά εργάστηκε ως δασκάλα και αργότερα μετακόμισε στο Σικάγο, όπου γνώρισε τον σύζυγό της Τσαρλς Γκιρ, έναν επιχειρηματία που ασχολούνταν με την κατασκευή χειρουργικών εργαλείων. Άρχισε να εργάζεται μαζί του, οπότε εξοικειώθηκε σιγά σιγά με τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των ιατρικών συσκευών που χρησιμοποιούνταν στα νοσοκομεία. Παρατήρησε, λοιπόν, ότι πολλές από τις σύριγγες, που χρησιμοποιούνταν συνήθως, ήταν δύσχρηστες, αφού απαιτούσαν και τα δυο χέρια για τη λειτουργία τους ενώ, επιπλέον, ήταν προβληματικές σε θέματα υγιεινής.
Αποφάσισε τότε πως θα δημιουργήσει ένα ασφαλέστερο και πιο αποτελεσματικό εργαλείο, οπότε σχεδίασε μια σύριγγα η οποία περιλάμβανε μια αποσπώμενη βελόνα, ένα ελαστικό έμβολο κι ένα κυλινδρικό, γυάλινο βαρέλι. Επιπλέον, ενσωμάτωσε μια θηλιά λαβής για δάχτυλα σε σχήμα U προσαρτημένη στο έμβολο, που επέτρεπε στους χρήστες να σταθεροποιούν τον κύλινδρο ενώ παράλληλα χορηγούσαν το φάρμακο ομαλά, με μία μόνο κίνηση. Χρηστική και ασφαλής, η νέα εφεύρεση κέρδισε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1899 και η Λετίτια πέτυχε τον στόχο της.
Το 1904, η Γκιρ ίδρυσε μια εταιρεία, την Geer Manufacturing Company, για να παράγει και να βελτιώσει την σύριγγά της αλλά και για να προχωρήσει στον σχεδιασμό άλλων ιατρικών εργαλείων. Δίπλωμα ευρεσιτεχνίας πήρε ακόμα για τις βελτιώσεις που επέφερε στο ρινικό κάτοπτρο και σ' έναν χειρουργικό αναστολέα· και τα δύο σχεδιασμένα με την ίδια έμφαση στη χρηστικότητα και την ακρίβεια.
Εκτός από το έργο της στην ιατρική τεχνολογία, ήταν επίσης ενεργή στο Κίνημα για την ψήφο των γυναικών, όπου αγωνίστηκε για την κοινωνική πρόοδο και τα γυναικεία δικαιώματα. Πέθανε στη Νέα Υόρκη, σε ηλικία 83 ετών.
↭
Νάνσι Μαρία Τζόνσον (1794-1890)
Το παγωτό έχει μια μακραίωνη ιστορία. Ήταν όμως προνόμιο μόνο των πλουσίων, λόγω της δυσκολίας παρασκευής του. Το ότι μπορούμε πλέον όλοι να το απολαμβάνουμε οφείλεται σε μια γυναίκα, τη Νάνσι Τζόνσον.
Γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και δεν έχουμε πολλά στοιχεία για τα πρώιμα χρόνια της, αλλά ξέρουμε ότι παντρεύτηκε τον Γουόλτερ Τζόνσον, έναν επιστήμονα, ο οποίος μάλιστα διετέλεσε πρώτος γραμματέας της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης. Το ζευγάρι υιοθέτησε δύο παιδιά και έζησε στην Φιλαδέλφεια.
Το 1843, η Νάνσι κατοχύρωσε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τον «Τεχνητό καταψύκτη» της, δηλαδή την πρώτη χειροκίνητη παγωτομηχανή, η τεχνοτροπία της οποίας χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα. Μέχρι τότε, το παγωτό φτιαχνόταν με πολύ κόπο, σε μια δύσχρηστη συσκευή, που αποτελούνταν από έναν κάδο γεμάτο πάγο κι ένα μεταλλικό δοχείο μέσα σε αυτόν, στο οποίο έριχναν τα συστατικά και ανακάτευαν πολύ γρήγορα, μέχρι να παγώσει το μείγμα. Η μέθοδος ήταν χρονοβόρα και κουραστική και ανέβαζε το κόστος του παγωτού σε ύψη που μόνο οι πλούσιοι μπορούσαν ν' αντέξουν. Το παγωτό ήταν απαγορευμένο για τους πολλούς...
Ευτυχώς για όλους, η Νάνσι Τζόνσον, άλλαξε τα πράγματα, κάνοντας έξυπνες αλλαγές στην ήδη υπάρχουσα συσκευή. Πρόσθεσε αλάτι στον κάδο με τον πάγο –επειδή έτσι μπορούσε να μειωθεί η θερμοκρασία– και πρόσθεσε εξωτερικά μια μανιβέλα, η οποία στριφογυρνούσε το μείγμα μέσα στο δοχείο, συνδεόμενη με έναν αναδευτήρα που λειτουργούσε κυκλικά. Αυτή η εφεύρεση, μετέτρεψε την παραγωγή παγωτού σε μια πιο εύκολη και αποτελεσματική διαδικασία, ρίχνοντας επιπλέον και το κόστος τόσο, ώστε να μπορούν όλοι να το αγοράσουν. Έτσι, μπορούμε να πούμε, πως ο «εκδημοκρατισμός» του παγωτού, οφείλεται εξ ολοκλήρου σ' εκείνη!
Δυστυχώς, αναγκάστηκε λόγω οικονομικών προβλημάτων να πουλήσει τα δικαιώματα του διπλώματος ευρεσιτεχνίας στον Ουίλιαμ Γιανγκ, για το ευτελές ποσόν των 200 δολαρίων, τουλάχιστον όμως εκείνος έδωσε στην κατασκευή το όνομά της: The Johnson Patent Ice Cream Freezer.
Η εφεύρεση της Νάνσι Τζόνσον συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη της βιομηχανίας τροφίμων, υποστηρίζοντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και δημιουργώντας σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Εκτός όμως από το έργο της, ως εφευρέτρια, συνέβαλε σημαντικά και σε ανθρωπιστικές-εκπαιδευτικές προσπάθειες, διδάσκοντας πρώην σκλάβους στη Νέα Καρολίνα, στο πλαίσιο ενός προγράμματος που ονομάστηκε «πείραμα του Πορτ-Ρόγιαλ».
↭
Φλόρενς Πάρπαρτ (1873-1930)
Κόρη Γερμανών μεταναστών και παιδί πολυμελούς οικογένειας, η Φλόρενς εκπαιδεύτηκε ως στενογράφος και στις αρχές του 1900 άρχισε να εργάζεται σε κάποια εταιρεία, όπου και γνωρίστηκε με τον σύζυγό της Χάιραμ Λέιμαν.
Η πρώτη εφεύρεση που αποδίδεται στην Πάρπαρτ-Λέιμαν είναι ένα σάρωθρο σχεδιασμένο για την αυτοματοποίηση της διαδικασίας καθαρισμού των δημόσιων δρόμων, για το οποίο υποβλήθηκαν δύο διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα οποία ανέφεραν τον σύζυγο Χάιραμ Λέιμαν ως συν-εφευρέτη, παρά το γεγονός ότι ήταν απλώς επενδυτής. Ήταν μια συνήθης πρακτική για την εποχή εκείνη για τις γυναίκες εφευρέτριες «να προσθέτουν έναν άνδρα ως συνεφευρέτη ως μορφή μερικής εκχώρησης μέσω διπλώματος ευρεσιτεχνίας, προκειμένου να διευκολυνθούν οι επενδύσεις και η εμπορευματοποίηση και να ελαχιστοποιηθούν οι προκαταλήψεις και το στίγμα κατά των γυναικών».
Σύμφωνα με διαφημίσεις της εποχής, το σάρωθρο σημείωσε μεγάλη επιτυχία.
Το 1914, η Πάρπαρτ έλαβε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το εξάρτημα ψυγείου που σχεδίασε, βελτιώνοντας ένα ήδη υπάρχον σχέδιο για οικιακό ηλεκτρικό ψυγείο, που είχε υποβάλει λίγο καιρό πριν ο Φρέντερικ Βολφ, το οποίο όμως είχε αρκετά μειονεκτήματα. Το εξάρτημα αυτό χρησιμοποιούσε ηλεκτρικό ρεύμα για να κυκλοφορεί νερό σε όλο το ψυγείο και να το διατηρεί κρύο. Δυστυχώς, ήταν πολύ νωρίς για τέτοιου είδους συσκευές, αφού μόνο το 10% των νοικοκυριών είχε πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα και θα χρειαζόταν αρκετός καιρός ακόμα μέχρι να αλλάξει η κατάσταση.
Της αποδίδονται και κάποιες άλλες εφευρέσεις, αλλά δυστυχώς, χωρίς να είναι κατοχυρωμένες με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, δεν μπορούμε να είμαστε απολύτως σίγουροι.
Copyright © Χρυσούλα Διπλάρη All rights reserved, 2026
Πρώτη δημοσίευση
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Η μελέτη της Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες δημοσιεύθηκε στο koukidaki.gr σε μέρη από τις 13 Ιουλίου 2026. Ξεκινήστε από εδώ ή συνεχίστε στο επόμενο στις 31 Αυγούστου.
