Η ακοίμητη κοιλάδα και άλλα διηγήματα

Πρόσφατα περιηγήθηκα στο σύμπαν ενός βιβλίου, μέσα από τις ιστορίες του οποίου ταξίδεψα σε μέρη όπου από τη μια πρωταγωνιστεί το καλό, το δίκαιο, η φωτεινή πλευρά της ζωής κι απ' την άλλη κυριαρχεί το κακό, η αναλγησία και η βία. Στον κήπο με τα άνθη του καλού και του κακού, λοιπόν, είχα την τύχη να βρεθώ και να προβληματιστώ, πάνω σε κάθε μονοπάτι του.

Πρόκειται για τη συλλογή διηγημάτων Η ακοίμητη κοιλάδα και άλλα διηγήματα του συγγραφέα Κώστα Γραμματικόπουλου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν, και αποτελεί το έβδομο βιβλίο του. Επηρεασμένος από την παγκόσμια κλασική λογοτεχνία, τον αγαπημένο του Ντοστογιέφσκι, τον Όσκαρ Ουάιλντ, τον Γκαρθία Λόρκα, μας μυεί

Στο τέλος μιας αρχής

Πρόσφατα διάβασα ένα δυνατό βιβλίο με συνταρακτική πλοκή, ένα από κείνα που σε βάζουν σε σκέψεις για τον κόσμο γύρω σου και ιδιαίτερα, για τη διαφθορά των ηθών και αξιών που διέπουν όσους κρατούν τα κλειδιά της εξουσίας και κάνουν κατάχρησή της. Και μπορεί το βιβλίο να μην δίνει κάποια λύση έναντι του προβλήματος –πώς θα μπορούσε άλλωστε– όμως είναι τέτοιο το περιεχόμενο, η ιστορία και οι πρωταγωνιστές, που σε μεταφέρει αριστοτεχνικά στο κλίμα της υπόθεσης και σε αφήνει ν' αναρωτιέσαι, εύλογα, ποιες ήταν οι πηγές της συγγραφέως κι αν είχε υπόψη της κάποια υπαρκτά πρόσωπα γράφοντάς το.

Η ιστορία-αποκάλυψη, που με συνεπήρε, είναι το δεύτερο λογοτεχνικό έργο της Σοφίας Ντούπη, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη και φέρει τον τίτλο Στο τέλος μιας αρχής. Ένα συγκλονιστικό ανάγνωσμα με ανατρεπτικό θέμα, που απ' τις πρώτες κιόλας σελίδες, εξάπτει το ενδιαφέρον, διεγείρει το περί δικαίου αίσθημα και εντείνει το μυστήριο μέχρι την τελευταία λέξη.

Μια χαραμάδα στο όνειρο

Υπάρχουν κάποια βιβλία όμοια με φιλόξενες χώρες, έτοιμες να υποδεχτούν τον ακούραστο ταξιδιώτη να τις εξερευνήσει, να θαυμάσει τα φυσικά τους κάλλη, ν' ανακαλύψει τα μυστήρια του κάθε τόπου και τις μοναδικές ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν σε αυτές. Θαρρείς πως στέκουν ακοίμητοι φρουροί, περιμένοντας να μας μυήσουν σε έντονα συναισθήματα και συγκινήσεις.

Το νέο βιβλίο της Ελισάβετ Δανέζη Μια χαραμάδα στο όνειρο, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Έξη, μπορεί να καυχιέται ότι είναι ένα από αυτά: ένα βιβλίο ορμητικός χείμαρρος, που δεν θέλεις να το αφήσεις μέχρι να φτάσεις στην πιο ήρεμη και γαλήνια όχθη του ποταμού. Οι τετρακόσιες του σελίδες διαβάζονται χωρίς ανάσα, παρασέρνοντάς μας με την πλοκή τους κι άνετα θα μπορούσαν να αποτελούν επιτυχημένη τηλεοπτική ταινία ή σειρά.

Πέρα από τη σιωπή

Η πολυγραφότατη κι αγαπητή στο αναγνωστικό κοινό Ζοέλ Λοπινό εκπλήσσει γι' ακόμα μια φορά με το νέο της μυθιστόρημα Πέρα από τη σιωπή. Πρόκειται για ψυχογράφημα που εμπεριέχει αληθινές μαρτυρίες τριών κακοποιημένων γυναικών, που τόλμησαν να σπάσουν το φράγμα της σιωπής και να μιλήσουν ελεύθερα για όσα υπέστησαν από τους βάναυσους συζύγους τους.

Η γραφή της άμεση και καθηλωτική, όπως μας έχει μυήσει σε προηγούμενα best sellers, οι εξομολογήσεις των γυναικών σπαρακτικές κραυγές προς έναν κόσμο που επιμένει να αδιαφορεί για την ύπαρξή τους. Παράλληλα, μέσα από τις ιστορίες των τριών πρωταγωνιστριών, σκιαγραφούνται λεπτομερώς και οι χαρακτήρες των θυτών, οι αδυναμίες και τα λάθη του οικογενειακού τους περίγυρου, στον οποίο γαλουχήθηκαν και οδηγήθηκαν μοιραία στον φαύλο κύκλο της βίας.

Εις Άδου κάθοδος

Ένα βροχερό, φθινοπωριάτικο απόγευμα κατέστη το ιδανικό σκηνικό για να μπω στο κλίμα της ποιητικής συλλογής Εις Άδου κάθοδος, του Αντρέα Πολυκάρπου από τις εκδόσεις Σμίλη. Η μελαγχολία της εποχής ταίριαξε γάντι με τις εξίσου θλιμμένες λέξεις του σκιερού κόσμου του. Ενός κόσμου ονειρικά πένθιμου, που υμνεί τόσο τον θάνατο, επίτηδες ίσως –θα έλεγε κάποιος υποψιασμένος– για να εξυψώσει περίτρανα το κάλλος της ζωής. Ολόκληρη η ποιητική συλλογή φαντάζει σαν γοτθικό αλληγορικό παραμύθι μεταφυσικού τρόμου, όπου οι ζωντανοί συνομιλούν με τους νεκρούς, μύστες παγανιστικών θρησκειών με αγίους, άγγελοι με διαβολικά όντα. Θα μπορούσαν να είναι οι πολλαπλές εκδοχές του σκοτεινού Εγώ, κατά μια φροϋδική ανάλυση.

Ο άνθρωπος που δεν ήταν πια εκεί

Οι ήρωες των βιβλίων που παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους κι έχουν τη δύναμη και το ένστικτο να παλέψουν για να επιβιώσουν, ενάντια σε κάθε αντιξοότητα, στραβοτιμονιά και πεπρωμένο, σίγουρα αποτελούν σημαίνοντα λόγο για να κερδίσουν το ενδιαφέρον κάθε αναγνώστη που αγαπά την περιήγηση στον περιπετειώδη κόσμο τους. Μ' έναν τέτοιο ήρωα είχα τη χαρά να «συναντηθώ» στο νέο βιβλίο Ο άνθρωπος που δεν ήταν πια εκεί του ταλαντούχου συγγραφέα Άκη Καπέτα.

Η ανάγνωση ήταν τόσο απολαυστική που με συνεπήρε κυριολεκτικά με τον καταιγιστικό ρυθμό δράσης, το απροκάλυπτο, πανέξυπνο χιούμορ διανθισμένο με πινελιές ειρωνείας, τους εκρηκτικούς χαρακτήρες, την ατμόσφαιρα και τις ακριβείς, κατατοπιστικές πληροφορίες για αληθινά πρόσωπα και γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον παγκόσμιο χάρτη της ιστορίας. Όλα αυτά μέσα σε 233 σελίδες, με μικρά κεφάλαια, όπου μόλις τελειώνεις το ένα, αδημονείς για την εξέλιξη του επόμενου. Ναι, είναι από εκείνα τα βιβλία που διαβάζονται απνευστί.

Τα τρία λεπτά

Πάντα χαίρομαι σαν μικρό παιδί όταν διαβαίνω τη μαγική πύλη του κόσμου των βιβλίων. Πόσο μάλλον όταν οι ήρωες, που συναντώ, θα μπορούσαν να 'ναι φίλοι αγαπημένοι ή οικεία πρόσωπα, των οποίων οι ιστορίες εμπνέουν και συγκινούν. Έτσι συνέβη όταν πήρα στα χέρια μου τη συλλογή διηγημάτων του Δρόσου Μιχαλόπουλου Τα τρία λεπτά από τις εκδόσεις Διάνοια και αφέθηκα απολαυστικά στην περιήγησή της.

Σαν όνειρο μιας μέρας

Η Βασιλική Βήχα είναι μια νέα πένα στο δημιουργικό γίγνεσθαι του ποιητικού σύμπαντος. Αν και πρωτόβγαλτη, η γραφή της εμπνέει και συγκινεί ενώ ξεχειλίζει από άκρατο ρομαντισμό που πηγάζει γενναιόδωρα εκ των έσω. Η συλλογή των ποιημάτων της, από τις εκδόσεις Πηγή, σε προσκαλεί να μπεις στον μαγευτικό της κόσμο και να αφουγκραστείς τα όσα θαυμαστά έχει να εκμυστηρευτεί.

Μάθημα ελληνικών

Μια υπέροχη ερωτική ιστορία, η οποία κορυφώνεται σταδιακά και άκρως ποιητικά, χαρίζει από καρδιάς στο αναγνωστικό κοινό, η βραβευμένη με Νόμπελ λογοτεχνίας (το 2024), Νοτιοκορεάτισσα Χαν Γκανγκ. Είναι πρωτοφανές για την παγκόσμια λογοτεχνία, μια συγγραφέας από τη Νότια Κορέα να κερδίζει ένα τόσο σημαντικό βραβείο, αλλά αυτό δεν θα έπρεπε να μας εκπλήσσει, εφόσον δείγματα της συγγραφικής της μαεστρίας είχε δώσει από πολύ νωρίτερα. Αναφέρομαι κυρίως στο άλλο της διαμάντι Η χορτοφάγος, που κέρδισε στην αγγλική του μετάφραση το Διεθνές Βραβείο Booker 2016, το οποίο αποτελεί το επιστέγασμα μιας ιδιαίτερα δημιουργικής πορείας. Η βραβευμένη συγγραφέας είναι μια πολυτάλαντη προσωπικότητα, με αρκετά διηγήματα, ποιήματα και μυθιστορήματα στο ενεργητικό της, ενώ παράλληλα εργάζεται ως καθηγήτρια δημιουργικής γραφής στο Ινστιτούτο Τεχνών της Σεούλ.

Πολύ αργά πια

Η Claire Keegan, η πετυχημένη συγγραφέας και μετρ της μικρής φόρμας, παραθέτει στο αναγνωστικό κοινό ένα ακόμη διαμαντάκι, τη νουβέλα 50 σελίδων Πολύ αργά πια. Το εντυπωσιακό με την περίπτωσή της είναι ότι κάθε της φράση, κάθε έννοια και παράγραφος, είναι προσεκτικά καλοβαλμένες, σαν να ξέρει ακριβώς τη δύναμη που εμπεριέχει η σωστή θέση των λέξεων. Τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη, όλα μοιάζουν να θέλγουν τον αναγνώστη προς έναν κόσμο όπου ξεχειλίζει η ένταση των αισθημάτων και η συγκίνηση.

Τα τρία φώτα

Αν θέλετε να διαβάσετε ένα συναρπαστικό βιβλίο ή, καλύτερα, αν αναζητάτε μια ιστορία που να συγκλονίσει τον μικρόκοσμό σας και ότι νομίζετε πώς τον καθορίζει, αν αγαπάτε να χάνεστε στα μονοπάτια της νοσταλγίας και της αθωότητας, τότε δεν έχετε παρά να βυθιστείτε στην ανάγνωση του βιβλίου, που κέρδισε δικαιωματικά το πιο σημαντικό βραβείο καλύτερου διηγήματος και μεταφράστηκε σε πάνω από τριάντα γλώσσες.

Η Κιμ ξέρει και άλλες ιστορίες

Η Cho Nam-Joo, η πολυδιαβασμένη ανά τον κόσμο νεαρή Κορεάτισσα συγγραφέας, παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό το δεύτερο βιβλίο, μετά το πρώτο της best seller Κιμ Τζιγιάνγκ, γεννημένη το 1982. Και αν το πρώτο ήταν διανθισμένο με προσωπικά βιώματα, το δεύτερο Η Κιμ ξέρει και άλλες ιστορίες αποτελείται από οκτώ αυτοτελείς ιστορίες γυναικών που ζουν στη σύγχρονη Κορέα.

Αν δεν είχα γεννηθεί...

Ένα ακόμα διαμαντάκι, είχα την τύχη και τη χαρά να διαβάσω, από την πολυγραφότατη Ζοέλ Λοπινό, η οποία συνεπαίρνει πάντα τον νου και τις καρδιές μυριάδων αναγνωστών με τις ιστορίες της. Αυτή τη φορά δεν πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με κάποια αληθοφανή γεγονότα, αλλά μια βιογραφική ιστορία, αληθινή πέρα για πέρα, μια ιστορία όπως μόνο η ηρωίδα και συγγραφέας της, θα μπορούσε να διηγηθεί.

Μικρά πράγματα σαν κι αυτά

Άριστο είναι το βιβλίο που ανοίγεις με λαχτάρα και κλείνεις με κέρδος, είχε πει κάποτε ο Αμερικανός φιλόσοφος Amos Alcott. Έτσι ακριβώς ένιωσα όταν διάβασα το διεθνές best seller της πολυβραβευμένης Claire Keegan, υποψήφιο για Booker 2022 και γυρισμένο πρόσφατα σε ταινία, μεταξύ άλλων.

Εν ελλείψει

Ο Γιώργος Κάρτας, με την πρώτη του ποιητική συλλογή Εν ελλείψει, καταθέτει προβληματισμούς και σκέψεις από μια οπτική γωνία αθέατη στο σύμπαν των πολλών, αλλά τόσο κοντά σε κείνους τους λίγους «προνομιούχους», που ποτέ δεν ησυχάζουν. Τα «όπλα» του ποιητή, ενάντια σ' έναν σκληρό, ανάλγητο και ελλειπτικό κόσμο, είναι το βλέμμα, οι λέξεις και τα αχαρτογράφητα νερά του εαυτού του, όπως πολύ εύστοχα παραθέτει στο παρακάτω απόσπασμα:

Η αρχόντισσα του Ακρωτηρίου

Η αγαπημένη συγγραφέας των best sellers, Η αγριλιά και Το νετλέτι, βασισμένα και τα δύο σε πραγματικά γεγονότα, μας χαρίζει γι' ακόμα μία φορά μια δυνατή, συγκινητική και αληθινή ιστορία. Πρόκειται για την Αρχόντισσα του Ακρωτηρίου, που σκιαγραφεί με τη ζωντάνια της πένας της η πολυγραφότατη Ζοέλ Λοπινό.

Το μπλε ζαφείρι

Η περιήγηση στο σύμπαν ενός καλού βιβλίου, πάντα αφήνει κέρδος στην ψυχή του αναγνώστη. Πρόσφατα είχα τη χαρά να «ξεναγηθώ» στο θαυμαστό σύμπαν του μυθιστορήματος Το μπλε ζαφείρι της Ρένας Ρώσση-Ζαΐρη (εκδόσεις Ψυχογιός) όπου αφέθηκα στην απόλαυση της γραφής, στη διεισδυτική ματιά και στους πολυδιάστατους χαρακτήρες του.

Η Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, η συγγραφέας των 1.300.000 αντιτύπων, ξέρει να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον, με τη γρήγορη πλοκή, τις αλλεπάλληλες ανατροπές και την εμβάθυνση στις φωτεινές και σκοτεινές πλευρές των ηρώων, όπως μας εκμυστηρεύεται στον πρόλογο του μυθιστορήματος. Η περιδιάβαση στο νέο της βιβλίο, ξεκινά με παράλληλη αφήγηση σε κάθε κεφάλαιο, η διήγηση εναλλάσσεται από πρώτο ενικό πρόσωπο (η πλευρά της συγγραφέως), σε τρίτο πρόσωπο (η ζωή της ηρωίδας). Ο χρόνος κυλά κι αυτός σ' ένα μυστηριώδες τέμπο, μεταφέροντάς μας πότε στο παρόν και πότε στο παρελθόν, κρατώντας μας μ' αυτόν τον τρόπο, σε διαρκή εγρήγορση.

20 Διηγήματα

Είναι φορές που οι αναμνήσεις πονούν και όσο και αν κοιτάς πίσω, το ποτάμι του χρόνου δε γυρίζει. Άλλες φορές πάλι, τα μάτια δακρύζουν και η ψυχή μελαγχολεί για όσα έζησες, όσα σημάδεψαν την παιδική σου ηλικία και καθόρισαν αυτό που είσαι σήμερα.

Νοσταλγείς προσπαθώντας να θυμηθείς πράγματα και καταστάσεις, ξαναζείς αλλοτινές ιστορίες του τόπου απ' τα μικράτα σου, αλλά τελικά σε κάθε πισωγύρισμα στο ιστορικό σου χρονοντούλαπο, ανακαλύπτεις εκ νέου τον εαυτό σου και τα διάσπαρτα κομμάτια συναρμολογούνται ως δια μαγείας. Ναι, εσύ ήσουν αυτό που γύρευες, δεν αμφέβαλλες ποτέ γι' αυτό. Και ό,τι σε σημάδεψε από νωρίς, καλό ή άσχημο, θα το κουβαλάς μετέπειτα σιμά σου, στο ταξίδι. Γιατί οι αποσκευές μας στην πορεία της ζωής, είναι γεμάτες από γεγονότα, πρόσωπα και τον τόπο που διαδραματίστηκαν.

«Δε σηκώνουν άλλο φόβο οι εποχές» του στιχουργού Στέφανου Μαλλιαρού

Ήταν η πρώτη φορά πιστεύω, που είχα την τύχη να παρευρεθώ σε μια εκδήλωση με τόσο ζεστή, συγκινητική ατμόσφαιρα και συναίσθημα ανάμεικτο με χαρά, ενθουσιασμό και ίσως κάποια δόση θλίψης.

Χαρά, γιατί ήρθε πλήθος κόσμου να τιμήσει με την παρουσία του το sold out του δίσκου Δε σηκώνουν άλλο φόβο οι εποχές, που περιλαμβάνει μερικούς απ' τους καλύτερους στίχους του Στέφανου Μαλλιαρού, τραγουδισμένους από γνωστούς, καταξιωμένους καλλιτέχνες.

Ενθουσιασμό, γιατί επρόκειτο για μια γιορτή αφιερωμένη στον φίλο που όλοι αγάπησαν και θαύμασαν, γνωρίζοντας ότι θ' ακούσουν τους υπέροχους στίχους του μελοποιημένους.

Και τέλος θλίψη, γιατί ο Στέφανος δεν ήταν δίπλα μας να συμμεριστεί αυτή τη χαρά. Δεν πέρασε πολύς καιρός που μας άφησε, πετώντας για το άγνωστο. Το πνεύμα του όμως ήταν μαζί μας, διάσπαρτο παντού στην αίθουσα. Μας αγκάλιασε και γίναμε ένα, τραγουδώντας με πηγαία ευφορία.

Τροία

Στα ομηρικά έπη η Τροία αποτέλεσε την πόλη καταφύγιο της ωραίας Ελένης και παράλληλα την πόλη που πολιορκήθηκε και λεηλατήθηκε απ' τους Έλληνες, με πρόσχημα την αρπαγή της.

Στο νέο μυθιστόρημα της Ηρώς Σκάρου Τροία, από τις εκδόσεις Κέδρος, η ιστορική πόλη δίνει τ' όνομά της στην οδό που διαμένει η οικογένεια των πρωταγωνιστών στα Βριλήσσια, καθώς και στο χαριτωμένο κουτάβι που εισέρχεται αιφνίδια και αναστατώνει ποικιλοτρόπως τις ζωές τους.

Στην οδό Τροίας του σήμερα, μια άλλη ωραία Ελένη διαμένει, η οποία ζει πνιγμένη στις υποχρεώσεις της μονότονης καθημερινότητάς της. Η σύγχρονή μας Ελένη, εργάζεται στο σπίτι κάνοντας μεταφράσεις, είναι παντρεμένη με έναν απόντα εργασιομανή σύζυγο, έχει δύο παιδιά, μάνα και πεθερά που έχουν λόγο για τα πάντα, ενώ περιμένει ενδόμυχα τον δικό της Πάρη για ν' αφεθεί και να ζήσει. Έλα όμως που ακόμα κι όταν αυτός κάνει την εμφάνισή του, με τη μορφή ενός γοητευτικού καρδιολόγου, εκείνη στέκει αναποφάσιστη στο κάλεσμα του έρωτα;