Από πού κι ως πού Φεβρουάριος;

Σήμερα θα μπορούσε ο μήνας να έχει 29. Γιατί όμως αυτός ο μήνας έχει μόνο 28 μέρες; Αναρωτηθήκατε ποτέ;

Αν ναι, σήμερα θα βρείτε την απάντηση στην πολυπόθητη ερώτηση.

Αν όχι, σήμερα θα μάθετε την άχρηστη πληροφορία της ημέρας.

Από πού κι ως πού δίσεκτο έτος και Φεβρουάριος;

Να τα πιάσουμε τα πράγματα από την αρχή.

Οι Ρωμαίοι ήταν οι πρώτοι που έκαναν σοβαρή δουλειά παραλαμβάνοντας το μυθικό ημερολόγιο του ιδρυτή της Ρώμης Ρωμύλου που είχε τους εξής 10 μήνες:

Martius 31 μ. (μήνας του Άρη, Mars),

Aprilius 30 μ. (μήνας της Αφροδίτης, Apru),

Maius 31 μ. (μήνας της Μαίας, Maia),

Iunius 30 μ. (μήνας της Ήρας, Juno),

Quintilis 31 μ. (πέμπτος, θα μπορούσε στα ελληνικά να λέγεται Κουιντίλιος),

Sextilis 30 μ. (έκτος, θα μπορούσε στα ελληνικά να λέγεται Σεξτίλιος),

September 30 μ. (έβδομος),

October 31 μ. (όγδοος),

November 30 μ. (ένατος),

December 30 μ. (δέκατος) και τέλος ο ενδέκατος…

Mercedonius που έμπαινε εμβόλιμα κάθε 2 ή 3 χρόνια για να καλύπτει τα κενά.

Γύρω στο 45 π.Χ. ο Έλληνας αστρονόμος Σωσιγένης, αφού μελέτησε τα αστέρια ενδελεχώς και επισταμένως, ανακάλυψε ότι ο χρόνος αποτελείται από 365,25 μέρες (με μια μικρή απόκλιση αντί του 365,242199 που είναι το σωστό).

Χωρίς να χάσει χρόνο έτρεξε να το πει στον Ιούλιο Καίσαρα:

— Άβε καίσαρα! Μετά από ενδελεχή μελέτη των άστρων προτείνω να προσθέσουμε ακόμα δύο μήνες, τον Ianuarius (μήνα του διπρόσωπου θεού Ιανού) με 31 μέρες και τον Februarius (από το februum, μήνα της κάθαρσης) με 29 μέρες που κάθε 4 χρόνια θα του προσθέτουμε μια μέρα για να φτάνει στις 30.

Ο Τζούλης ενθουσιάστηκε!

— Καλή δουλειά Σωσιγένη, σ' ευχαριστώ που μου θύμισες ότι ΕΓΩ το ΣΚΕΦΤΗΚΑ. Μπράβο ΜΟΥ. Θα προτείνω αμέσως στην σύγκλητο να τεθεί σε ισχύ και φυσικά να ονομαστεί Ιουλιανό ημερολόγιο!

Εννοείται ότι ο Σωσιγένης βιάστηκε να συμφωνήσει:

— Καλή ιδέα, αφεντικό!

Το αφεντικό σκέφτηκε μεγαλόψυχα:

— Και για να φανεί ότι έχεις κάνει την έρευνά σου, αγαπητέ Σωσιγένη, θα έλεγα να προτείνεις ΕΣΥ ο ίδιος να μετονομαστεί ο πέμπτος μήνας (Κουιντίλης) σε Ιούλιος. Συμφωνείς;

— Καλή ιδέα αφεντικό!

Η μέρα που προστέθηκε μπήκε ανάμεσα στην 24η και 25η Φεβρουαρίου, την 6η ημέρα πριν την Πρωτοχρονιά (που αν και οι Ιανουάριος και Φεβρουάριος μπήκαν μπροστά, εξακολουθούσαν να την γιορτάζουν την 1η Μαρτίου). Αυτή η μέρα, η δεύτερη έκτη πριν την πρωτοχρονιά ονομάστηκε bis sextus, δις έκτη, δίσεκτη!

Μερικά χρόνια αργότερα, ένας άλλος αυτοκράτορας σκέφτηκε να μείνει στην ιστορία απαιτώντας τον δικό μήνα.

— Μόνο ο Τζούλης θα έχει δικό του μήνα; Δεν κατάλαβα! Δεν είναι κρίμα κι άδικο; Θέλω

κι εγώ τον μήνα μου! Τον Αύγουστο!

— Τι θα έλεγε η μεγαλειότης σας για τον έκτο μήνα, τον Σεξτίλη; Αμέσως μετά τον Ιούλιο.

— Ναι, δε λέω, καλός είναι, όμως έχει μόνο 30 μέρες. Ο Ιούλιος 31 κι εγώ 30; Επιτρέπεται;

— Ασφαλώς και όχι μεγαλειότατε. Να του πάρουμε μια μέρα;

— Αποκλείεται! Θα γκρινιάζουν οι συγγενείς του μακαρίτη, βρείτε κανέναν άλλο μήνα. Τι θα λέγατε για εκείνον τον Φεβρουάριο που έχει 29; Μια λιγότερη, ποιος θα το καταλάβει;

Και κάπως έτσι ο Φεβρουάριος έγινε Φλεβάρης (παρεμπιπτόντως, Φλεβάρης από τις φλέβες τις γης, τα υπόγεια νερά που, λόγω των πολλών βροχών, οργιάζουν αυτόν τον μήνα) και μετά κουτσοφλέβαρος.

Το 1582 ανακαλύψανε ότι η μικρή απόκλιση του 0,0078 πρόσθεται μια μέρα κάθε 128 χρόνια κι είχαν ήδη φτάσει στο +10. Έτσι, ο πάπας Γρηγόριος ο 8ος αφαίρεσε 1 μέρα κάθε 100 χρόνια εκτός από την εκατοντάδα που διαιρείται ακριβώς με το 400 δημιουργώντας το γρηγοριανό ημερολόγιο που υιοθέτησε και η Ελλάδα το 1923.

Για να ξέρετε, το 1900 ΔΕΝ ήταν δίσεκτο ενώ το 2000 ήταν. Το 2100 που κάποιοι –θέλω να πιστεύω αρκετοί από εσάς που μας διαβάζετε– θα το προλάβετε ΔΕΝ θα είναι δίσεκτο. Ούτε το 2200, ούτε το 2300. Όμως το 2400 (που ΛΟΓΙΚΑ δεν θα το προλάβει κανείς μας αλλά δεν παίρνω και όρκο) θα είναι.

Για το τέλος, προτείνουμε ένα νέο, υπέροχο, ανατρεπτικό και ολοκληρωμένο ημερολόγιο, το Αποπουκιωσπούκειο, με 13 μήνες που όλοι έχουνε 28 μέρες – οι προληπτικοί έχουν ήδη ανατριχιάσει στη σκέψη της Τρίτης και 13 του 13ου μήνα, μη βιάζεστε όμως!

Έχουμε και λέμε: 28 μέρες x 13 μήνες = 364 μέρες συν μία παγκόσμια μέρα αργίας (την Πρωτοχρονιά που μπορούμε να την λέμε ημέρα 0) μας κάνει 365 μέρες. Προσθέτουμε και μια δεύτερη «Πρωτοχρονιά - μηδενική μέρα» για τα δίσεκτα κι όλα καλά, όλα ωραία.

Ούτε τι μέρα πέφτουν τα γενέθλιά σου φέτος ούτε πότε είναι η Πρωτομαγιά ούτε πότε γιορτάζει ο Σπύρος, η Κατερίνα κι ο Κυριάκος.

Κυριακή θα είναι πάντα 1η του μήνα, σε όλους τους μήνες, 13 του μήνα πάντα Παρασκευή (ε, ρε κάτι θρίλερ που ετοιμάζονται), 25η Μαρτίου και Χριστούγεννα θα πέφτουν πάντα Τετάρτη, ενώ η 28η Οκτωβρίου πάντα Σάββατο (εντάξει, αυτό θέλει δουλίτσα).

Ακούω τις απόψεις σας.

Καλό μήνα να έχουμε, Μάρτη γδάρτη αλλά καλό.

Γιώργος Ζώτος

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου

Πρώτη δημοσίευση

Η ευθυμογραφική σειρά του Γιώργου Ζώτου Από πού κι ως πού; δημοσιεύτηκε στο koukidaki.gr κάθε Κυριακή από τις 13 Ιουλίου 2025. Ξεκινήστε από την αρχή.

Στη συνοδευτική εικόνα βλέπετε πίνακα Θανάση Λάλα [Εndurance of the heart, metal and plexi glass]