ΔΙΠΛΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ: Οι περιπέτειες του Παβ * Η Γελάδα *** Ο 1ος Λογοτεχνικός Διαγωνισμός koukidaki.gr είναι γεγονός! *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο, παρακολουθείτε όλα τα είδη και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Από 1η Ιανουαρίου 2020 αλλάζουν οι όροι στις δωροθεσίες. Διαβάστε τους νέους όρους εδώ.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Ώρα μηδέν * Αριάδνη * Το βαλς του ονείρου * Η τελευταία λέξη είναι της μοίρας * Χάρτινος πύργος * Πέντε μέρες κι ένας μήνας * Το καλοκαίρι του αιγόκερου * Η αγάπη μπορεί * Ένγκαρ Χέβενσκαρ, Η επανάσταση * Η κατάρα του φεγγαριού * Άρωμα βροχής * Λίγες και μία νύχτες * Ροδάνθη * Ένας φάρος στην ψυχή μου * Το αγκάθινο στέμμα * Ισμήνη ** Θεατρικό: Άκουσε τα κύματα ** Διηγήματα: Εκεί που ανθίζουν οι κραυγές * Εξ απροόπτου έρωτες * Πόσες είναι οι εποχές; * Με τις βαλίτσες γεμάτες ήλιο * Ψευδάνθρακας και άλλες ιστορίες ** Πεζοποίηση: Σημειώσεις ενός αυτόχειρα ** Παιδικά: Το παραμύθι με τα παραμύθια * Πέντε βιβλία της σειράς ΩΟ * Ονειρικές αφηγήσεις * Παραμυθοταξιδεύοντας... * Η Ντο και τα μαγεμένα πινέλα * Ένας αδικοχαμένος από τη μοίρα γίγαντας και Ο μαγεμένος καθρέφτης * Μάρα Μαντάρα, μια μάγισσα κάπως ξεχασιάρα ** Ποίηση: Τα λογοπαίγνια μιας ύπουλης αλήθειας * 2ος Νόμος * Η γυναίκα του κόσμου * Πέρασε καιρός ** Αυτοβελτίωση-στοχασμοί: Αναζητώντας φως * Now and Zen ** Λευκώματα: Βίβλος βιβλιοφίλων

Τετάρτη, 13 Δεκεμβρίου 2017

Μόνα Λίζα ή Το χαμόγελο της Τζοκόντα

Φίλες και φίλοι,

Το αφιέρωμα στον Λεονάρντο ντα Βίντσι τελειώνει με αναφορά στον πίνακα όλων των εποχών, τον πίνακα που εξακολουθεί αιώνες τώρα να δημιουργεί το αδιαχώρητο από έκθαμβους, συνεπαρμένους επισκέπτες που συρρέουν στο Μουσείο του Λούβρου για να τον θαυμάσουν από κοντά.

Πρόκειται για έναν σχετικά μικρό πίνακα (77x53 εκ), μια ελαιογραφία πάνω σε ξύλινη επιφάνεια. Οι ειδικοί αρχίζουν τις συζητήσεις από την εποχή που φιλοτεχνήθηκε, λέγοντας ότι αν η εικονιζόμενη είναι η Λίζα ντελ Τζοκόντο, η σύζυγος του Φλωρεντινού εμπόρου Φραντσέσκο ντελ Τζοκόντο, τότε ο Λεονάρντο τον ζωγράφισε ανάμεσα στα 1503-1504∙ αν, όμως, εξετασθεί το τοπίου του φόντου, τότε το συμπέρασμα λέει ότι ο πίνακας έγινε ανάμεσα στα 1510-1515...
Αυτό που δεν χωρά αμφισβήτηση είναι το γεγονός ότι η σύλληψη του έργου έγινε κατά την δεύτερη φλωρεντινή περίοδο του Λεονάρντο. Όσο για την ολοκλήρωσή του, είναι πιθανόν να συνέβη γύρω στα 1510-1515, όταν ο Λεονάρντο βρισκόταν στην Ρώμη, υπακούοντας στην «απαίτηση του μεγαλοπρεπούς Τζουλιάνο των Μεδίκων».

Σύμφωνα με τις πηγές, ο Λεονάρντο πήρε τον μισοτελειωμένο πίνακα μαζί του όταν εγκαταστάθηκε στον πύργο του Cloux, όπου τον προσκάλεσε ο Φραγκίσκος Α΄. Τον πίνακα τον είδε τελειωμένο στο εργαστήριο του ζωγράφου ο Αντόνιο ντε Μπράτις, γραμματέας του καρδιναλίου Λουΐτζι ντ’ Αραγκόνα, που επισκέφθηκε τον ζωγράφο τον Οκτώβριο 1517.
Κληρονόμος του πίνακα ήταν ο Σαλάι, αγαπημένος μαθητής και εραστής του Λεονάρντο και τον μετέφερε στο Μιλάνο, όπου καταγράφηκε ως μέρος των υπαρχόντων του στα 1525. Αργότερα πέρασε στην κατοχή του Φραγκίσκου Α΄.

Η εικονογραφική ποιότητα της ημίσωμης αυτής προσωπογραφίας είναι απαράμιλλη. Είναι ένα έργο χωρίς προηγούμενο στην τέχνη της προσωπογραφίας, λόγω της έντονης εσωτερικότητας, η οποία εκφράζεται από το πρόσωπο, κυρίως μέσω του ξακουστού χαμόγελου.
Ο πίνακας είναι διαποτισμένος με ένα έντονο φως που περιβάλλει τα πάντα: την επιδερμίδα της γυναίκας, τα ρούχα της, το νερό, τα βράχια, την ατμόσφαιρα. Εικάζεται ότι αυτό είναι αποτέλεσμα της χρήσης του κίτρινου χρώματος στα βερνίκια.
Το βλέμμα του θεατή αιχμαλωτίζεται, συναισθήματα μυστικιστικού και αισθαντικού χαρακτήρα γεννώνται και προξενούν αντιφατικές εντυπώσεις, καθώς τα μάτια της σε ακολουθούν, ανεξάρτητα από ποια πλευρά βλέπεις το έργο.
Ο κορμός της γυναίκας είναι ελαφρώς στραμμένος προς τα πίσω, ενώ το φόντο μοιάζει να ανήκει σε ένα ξένο, απόμακρο και παγερό περιβάλλον.

Ο μεγάλος κριτικός τέχνης, ο Βαζάρι, στο έργο του Βίοι (1568) γράφει για τον πίνακα:
«Όλοι όσοι ήθελαν να δουν σε ποιο βαθμό μπορεί η τέχνη να μιμηθεί τη φύση μπορούσαν να το διαπιστώσουν στο πρόσωπό της, γιατί σ’ αυτό είχαν αποτυπωθεί όλες οι λεπτομέρειες που μπορούν να αποδοθούν με ακρίβεια. Τα μάτια είχαν αυτή τη λάμψη και τη ζωντάνια που βλέπει κανείς στα πραγματικά μάτια, και γύρω τους υπήρχαν εκείνοι οι σκιώδεις ρόδινοι τόνοι και οι φλέβες που δεν μπορούν να αποδοθούν παρά μόνο με μεγάλη δεξιοτεχνία. Στα φρύδια θαύμαζε κανείς τον τρόπο που το τρίχωμα εκφύεται από το δέρμα, αλλού άφθονο και αλλού πιο αραιό, και σχηματίζει την πιο φυσική καμπύλη που μπορεί κανείς να φανταστεί. Η μύτη, με όλες αυτές τις ροδαλές και τρυφερές αποχρώσεις, έμοιαζε αληθινή. Το στόμα, που η σχισμή ενωνόταν και γινόταν ένα με το σάρκινο χρώμα του προσώπου, δεν έμοιαζε ζωγραφισμένο, αλλά ζωντανό. Και στο λακκάκι του λαιμού, αν κοιτούσες με προσοχή, έβλεπες να πάλλεται ο σφυγμός. Στ’ αλήθεια, μπορεί να πει κανείς πως ήταν ζωγραφισμένη με τρόπο που συγκλονίζει και που προκαλεί δέος σε κάθε ζωγράφο».

Ο πίνακας γνώρισε τεράστια επιτυχία και στην εποχή του, αλλά και κατά τον 19 ο αιώνα, οπότε έγινε ο διασημότερος πίνακας στον κόσμο. Μέχρι και πρωτοποριακοί ζωγράφοι του 20ού πλέον αιώνα (Λεζέ, Ντυσάν, Νταλί, Ουώρχολ), δεν παρέλειψαν να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους, ζωγραφίζοντας παραλλαγές της Τζοκόντα (με μουστάκια, με κλειδιά, κλπ).

Η κλοπή του πίνακα την 21η Αυγούστου 1911 εκτόξευσε οριστικά στα ύψη την φήμη του. Ο πίνακας επέστρεψε στο μουσείο την 4η Ιανουαρίου 1914.

Οι μύθοι γύρω από την ταυτότητα της εικονιζόμενης δεν έχουν τελειωμό: ξεκινούν από την Λίζα ντελ Τζοκόντο και φθάνουν μέχρι τον... ίδιο τον Λεονάρντο!
Κλικ εδώ για περισσότερα της Δήμητρας Παπαναστασοπούλου

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου


ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Η επανάσταση, Σπύρος ΠαπαλέξηςΗ Ντο και τα μαγεμένα πινέλα, Μ.ΤσακιρίδουΣειρά βιβλίων ΩΟ, Σόφι ΆντερσενΆρωμα βροχής, Τ. ΚοντοπούλουΤο βαλς του ονείρου, Ελισάβετ ΔανέζηNow and Zen, Άγγελος ΜπάκαςΟνειρικές αφηγήσεις, The weird side tales
Ισμήνη, Μαρία ΛιβυκούΠέντε μέρες κι ένας μήνας, Π. ΜπακέλλαΤο καλοκαίρι του αιγόκερου, Δ. ΤσιχλάκηςΠέρασες καιρός, Ε. ΛούμπαΈνας φάρος στην ψυχή μου, Β. ΜακαρίουΡοδάνθη, Μ. ΠαπαπαναγιώτουΨευδάνθρακας και άλλες ιστορίες, Ε.Μακαριάδη
Πόσες είναι οι εποχές; Σ.Λειβαδιώτου2ος Νόμος, Αργύρης ΧριστομάγνοςΣημειώσεις ενός αυτόχειρα, Γ. ΡόγγαςΜε τις βαλίτσες γεμάτες ήλιο, F,AmbrosoΜάρα Μαντάρα, μια μάγισσα κάπως ξεχασιάρα, Ε.Μ.Τσουκάλη
Η κατάρα του φεγγαριού, Β. ΚοτλίτσαΜύθοι και Ιστορίες της Άπω Ανατολής
Το αγκάθινο στέμμα, Θ. ΓιαννόπουλοςΗ τελευταία λέξη είναι της μοίρας, Μ. ΚατσούπηΤα λογοπαίγνια μιας ύπουλης αλήθειας, Σ. ΦράγγοςΗ αγάπη μπορεί, Σ. ΠετρίδουΗ γυναίκα του κόσμου, Νίκη Ταγκάλου
Λίγες και μία νύχτες, Ι, ΖουργόςΕξ απροόπτου έρωτες, Ισμήνη Ζαγοραίου