Γιάννης Πανταζής: Μια πολιτιστική Οδύσσεια

Ο Γιάννης Πανταζής πιστεύει πως ο προορισμός του ανθρώπου και η κατάκτηση της ευδαιμονίας συνίσταται σε δυο πράγματα: πρώτον να ταξιδέψει και δεύτερον να βρει ένα μέρος που να θέλει να ζει.

Δεν χρησιμοποίησα τυχαία τη λέξη «ευδαιμονία». Ο Γιάννης έχει πάθος με τη γλώσσα, τη μυθολογία και τη μουσική της Ελλάδας και τους συμβολισμούς που πηγάζουν και βλασταίνουν μέσα από όλα αυτά. Από παιδάκι ιχνηλατεί στο άπειρο σύμπαν του ελληνικού μύθου, ακολουθώντας τον ήρωά του, τον Οδυσσέα, ταξιδεύοντας το δικό του υπαρξιακό, συναισθηματικό και μουσικό ταξίδι προς τον προσωπικό του μύθο.

Κυρίες, κύριοι, ο Γιάννης Πανταζής: οργανοποιός και οργανοπαίκτης μουσικών οργάνων, συνθέτης ήχων αρχέγονων που μιλάνε στην ψυχή, αναζητητής του μύθου και της α-λήθειας του, ταξιδευτής που ακολουθεί την «οδό της ουσίας» –όπως λέει ο ίδιος όταν αναφέρεται στον Οδυσσέα– είναι ο άνθρωπος, που μέσα από τις πολυποίκιλες δράσεις του, έχει πετύχει κάτι πολύ σπάνιο για τους πολλούς: να ζει ευ-δαίμων.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

21ος ΑΙΩΝΑΣ

Η εποχή μας, ο 21ος αιώνας, εμπεριέχει τα επιτεύγματα της τεχνητής νοημοσύνης, της ιατρικής προόδου, της παγκόσμιας διασύνδεσης. Οι γυναίκες βρίσκονται παντού, μέσα σε όλα αυτά, όπως βρίσκονταν πάντα άλλωστε, αν και για πολλούς ήταν αόρατες. Σήμερα είναι σαφώς πιο ορατές, οι κοινωνίες έχουν αλλάξει σε πολλά και οι νόμοι επίσης. Δεν χρειάζεται να έχουν ένα άντρα δίπλα τους για να κατοχυρώσουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ούτε στιγματίζονται κοινωνικά από καταστάσεις για τις οποίες δεν φέρουν καμία ευθύνη.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Μέρι Άντερσον (;)

Δυστυχώς, ελάχιστα προσωπικά στοιχεία απέφερε η έρευνα για την Μέρι Άντερσον και το διάστημα που έζησε. Γνωρίζουμε όμως πως τον Νοέμβριο του 1903, η γυναίκα αυτή από την Αλαμπάμα, κατοχύρωσε την πατέντα για τον Μηχανισμό καθαρισμού τζαμιών αυτοκινήτου, μετά από ένα ταξίδι που έκανε την προηγούμενη χρονιά στην Νέα Υόρκη.

Χιόνιζε τότε και κάθε φορά που έπαιρνε το τρόλεϊ, η Μέρι διαπίστωνε πόσο δυσκολευόταν ο οδηγός εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Έπρεπε κάθε τόσο να βγάζει το χέρι απ' το παράθυρο για να παραμερίσει το χιόνι από το παρμπρίζ, ενώ υπήρχαν φορές που σταματούσε εντελώς για να βγει έξω και να καθαρίσει το τζάμι. Εκτός της επικινδυνότητάς του λόγω έλλειψης ορατότητας, το πράγμα αυτό ήταν πολύ εκνευριστικό, λόγω της καθυστέρησης που προκαλούσε όλη αυτή η διαδικασία.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Λετίτια Μάμφορντ Γκιρ (1852-1935)

Η Λετίτια, γεννημένη το 1852 στη Νέα Υόρκη, είναι γνωστή για τη συμβολή της στον σχεδιασμό και την κατασκευή καινοτόμων ιατρικών οργάνων. Δεν έχουμε πολλές πληροφορίες για τα νεανικά της χρόνια, γνωρίζουμε όμως πως αρχικά εργάστηκε ως δασκάλα και αργότερα μετακόμισε στο Σικάγο, όπου γνώρισε τον σύζυγό της Τσαρλς Γκιρ, έναν επιχειρηματία που ασχολούνταν με την κατασκευή χειρουργικών εργαλείων. Άρχισε να εργάζεται μαζί του, οπότε εξοικειώθηκε σιγά σιγά με τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των ιατρικών συσκευών που χρησιμοποιούνταν στα νοσοκομεία. Παρατήρησε, λοιπόν, ότι πολλές από τις σύριγγες, που χρησιμοποιούνταν συνήθως, ήταν δύσχρηστες, αφού απαιτούσαν και τα δυο χέρια για τη λειτουργία τους ενώ, επιπλέον, ήταν προβληματικές σε θέματα υγιεινής.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

Τζόζεφιν Κοχρέιν (1839-1913)

Οι εφευρέσεις γίνονται συνήθως για να προσφέρουν μια λύση σε κάποιο πρόβλημα. Στην περίπτωση όμως του πλυντηρίου πιάτων, η εφεύρεση έγινε εξαιτίας της ανάγκης διάσωσης των πιατικών!

Η κυρία Κοχρέιν ήταν μια πλούσια γυναίκα από το Ιλινόις. Η κοινωνική της θέση επέβαλε την διοργάνωση συχνών, κοσμικών συγκεντρώσεων, κατά τις οποίες χρησιμοποιούσε τα σερβίτσια της οικογένειάς της, που διατηρούνταν από τον 17ο αιώνα. Δυστυχώς όμως, το υπηρετικό της προσωπικό, ουδόλως ενδιαφερόταν για την ιστορία των οικογενειακών σερβίτσιων, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλά σπασίματα κατά τη διάρκεια του πλυσίματος μετά από κάθε συγκέντρωση.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

19ος ΑΙΩΝΑΣ-20ός ΑΙΩΝΑΣ

Κατά τον 19ο αιώνα, εποχή ραγδαίας εκβιομηχάνισης, πολλές γυναίκες ξεπέρασαν τους κοινωνικούς περιορισμούς και κατοχύρωσαν επαναστατικές εφευρέσεις σε διάφορους τομείς, κυρίως όμως στις μεταφορές, την τεχνολογία, τις οικιακές συσκευές και την συσκευασία. Παρόλο το θάρρος τους όμως και την προθυμία τους να ξεπεράσουν τις κοινωνικές συμβάσεις, οι δυσκολίες είναι πολλές και μεγάλες και δυστυχώς συνεχίζονται και τον επόμενο αιώνα, τον 20ό, όπου, αν και η εποχή έχει προχωρήσει, κάποια πράγματα φαίνεται πως μένουν σταθερά στάσιμα.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

18ος αιώνας

Υπάρχει ένα μεγάλο ιστορικό κενό μεταξύ των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων και του 18ου αιώνα όπου ξαναβλέπουμε καταγραμμένες εφευρέτριες και υπάρχουν σοβαροί λόγοι γι' αυτό.

Κοινωνικοί περιορισμοί: Οι γυναίκες, περιορισμένες στους παραδοσιακούς, οικιακούς τους ρόλους, είναι αποκομμένες από τη μηχανική και τη βιομηχανία.

Αποκλεισμός από την εκπαίδευση: Δεν έχουν πρόσβαση σε πανεπιστήμια, συντεχνίες και επιστημονικές εταιρείες, οι οποίες ήταν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο.

Έλλειψη νομικής υπόστασης: Στις περισσότερες κοινωνίες, οι γυναίκες δεν είχαν δικαίωμα σε ιδιοκτησία, δεν μπορούσαν να υπογράφουν συμβόλαια, ούτε να διαχειρίζονται δικά τους χρήματα, χωρίς την άδεια ενός άνδρα, του πατέρα ή του συζύγου τους.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

ΟΙ ΑΛΧΗΜΙΣΤΡΙΕΣ

Αν και συχνά δρούσαν παρασκηνιακά λόγω των κοινωνικών περιορισμών, πολλές γυναίκες διαδραμάτισαν θεμελιώδη ρόλο στην Αλχημεία, συνδυάζοντας την πρακτική παρατήρηση με τον μυστικισμό, βάζοντας μ' αυτό τον τρόπο τις βάσεις για την σύγχρονη χημεία. Οι αναζητήσεις τους για την μετατροπή των μετάλλων σε χρυσό και η ιδιαίτερη φιλοσοφία τους, μας έδωσαν τις προϋποθέσεις για τις σημερινές εξελιγμένες συσκευές που χρησιμοποιούνται σε πολλές χημικές εφαρμογές στα σύγχρονα εργαστήρια.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Τις πρώτες καταγραφές στην ιστορία των εφευρετριών τις βρίσκουμε χαραγμένες με σφηνοειδή γραφή σε μια πήλινη πινακίδα της Αρχαίας Μεσοποταμίας, που χρονολογείται γύρω στο 1200 π.Χ. Αφορά δύο γυναίκες χημικούς, την Tapputi-Belatekallim και ακόμα μία, της οποίας το όνομα είναι δυστυχώς μισοσβησμένο.

Γυναίκες εφευρέτριες ανά τους αιώνες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εφευρέτες, σύμφωνα με το λεξικό, ονομάζονται τα πρόσωπα εκείνα που επινοούν, σχεδιάζουν και υλοποιούν κάτι εντελώς καινούργιο, το οποίο δεν υπήρχε προηγουμένως. Συνδυάζουν υπάρχοντα υλικά ή διαδικασίες για να δημιουργήσουν μια μοναδική ιδέα, προϊόν, μηχανισμό ή μέθοδο. Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς τους απαιτεί εξειδικευμένη σκέψη και δημιουργικότητα. Οι εφευρέσεις γίνονται συνήθως για να προσφέρουν λύση σε κάποιο πρόβλημα. Είναι η απάντηση στις ανάγκες που δημιουργεί η καθημερινότητά μας, μια πρακτική εφαρμογή που εξυπηρετεί θέματα που προκύπτουν σε κάθε εκδήλωση του βίου μας.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Συνοψίζοντας, τα συμπεράσματα που βγάζει κανείς από την παραπάνω έρευνα αλλά και την βιωμένη πραγματικότητα από τις καταθέσεις ψυχής των μουσικών μας –τις οποίες και ευχαριστώ θερμά για την σύμπραξη σε τούτο το δοκίμιο– είναι τουλάχιστον ενθαρρυντικά.

Οι σύγχρονες οργανοπαίκτριες είναι νέες γυναίκες, με εξαιρετικές μουσικές γνώσεις λόγω των μουσικών σχολείων και πανεπιστημίων, αλλά και των σπουδαίων δασκάλων κοντά στους οποίους μαθήτευσαν, κυρίως όμως λόγω του προσωπικού τους πάθους για τη μουσική τους, την οποία ποικιλοτρόπως υπηρετούν, ψηλαφίζοντας αρχαία και παραδοσιακά μονοπάτια, αλλά κοιτάζοντας πάντα μπροστά.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Αγγελίνα Κλαυδιανού (ασκομαντούρα, λάφτα, κρητική λύρα)

Η Αγγελίνα Κλαυδιανού, που λάτρεψε Χατζιδάκι, Σοπέν και Τσαϊκόφσκι σπουδάζοντας και παίζοντας αρχικά πιάνο, στα 29 της χρόνια κάνει στροφή και μαθαίνει μόνη της, σχεδόν, να παίζει παραδοσιακά πνευστά ενώ από τον, επίσης, μουσικό σύντροφό της μαθαίνει να παίζει ασκομαντούρα (που είναι η κρητική λέξη για την τσαμπούνα) και κρητική λύρα και, ταυτόχρονα, σπουδάζει πολίτικο λαούτο (λάφτα). Οι επιρροές της πλέον πηγάζουν από τον Ψαρογιώργη και τον Ψαραντώνη, στοιχεία έμπνευσης όμως παίρνει από παντού (Bjork, Aurora...).

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Ιωάννα Ρήγα (σαντούρι)

Η Ιωάννα Ρήγα ξεκίνησε να παίζει πιάνο από πολύ μικρή ηλικία, μόνο και μόνο γιατί υπήρχε στο σπίτι της γιαγιάς της. Ήταν μόλις τεσσάρων ετών. Αργότερα όμως, στο μουσικό σχολείο της Παλλήνης όπου φοίτησε, συναντήθηκε με το σαντούρι και η συνάντηση αυτή υπήρξε καθοριστική για το μουσικό της μέλλον.

Άρχισε να παίζει επαγγελματικά στα 18 της, έχοντας πολύ άγχος για το πως θα την αντιμετωπίσουν οι συνάδελφοι και το κοινό, αλλά τελικά δεν αντιμετώπισε προβλήματα στο ξεκίνημά της και φυσικά είχε και την συμπαράσταση του δασκάλου της Παναγιώτη Βέργου.

«Έχω αισθανθεί μειονεκτικά, επειδή είμαι γυναίκα. Επικρατεί μια άποψη ότι οι γυναίκες δεν αναπτύσσουν δεξιοτεχνία αντίστοιχη των ανδρών και όταν μια γυναίκα παίζει δυναμικά, θα ακουστεί συχνά η φράση: αυτή παίζει σαν άντρας, γι' αυτό είναι καλή. Ωστόσο σήμερα, μετά από 16 χρόνια στον χώρο, είμαι ευγνώμων για κάποιες συνεργασίες με άντρες μουσικούς, οι οποίοι μου έχουν φερθεί με πολύ σεβασμό.

»Όσον δε αφορά στις διακρίσεις των αμοιβών, εξαρτάται από τη συνθήκη. Σε κάποιες δουλειές αμείβομαι το ίδιο, σε κάποιες όχι. Νομίζω πως η αμοιβή εξαρτάται από το πόσο εδραιωμένος είναι κάποιος στον χώρο. Επίσης, οι τραγουδιστές αμείβονται συνήθως πολύ περισσότερο από τους οργανοπαίκτες», μας εξομολογείται η Ιωάννα.

Παρ' όλα αυτά, το μέλλον για τις γυναίκες του χώρου δείχνει ευοίωνο, αρκεί οι γυναίκες να είναι προσεκτικές σε σχέση με το «φαίνεσθαι» που επιτάσσει η σημερινή κοινωνία και να δώσουν μεγαλύτερη σημασία στην ουσία, ώστε να αναδυθεί η γυναικεία ματιά περί μουσικής και όχι μόνο.

Η Ιωάννα Ρήγα, τελειόφοιτη του τμήματος Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής στην Άρτα, έχει την άποψη πως «για να έχει μέλλον η παραδοσιακή μουσική, χρειάζεται να έχει κανείς επίγνωση για το τι σημαίνει παράδοση και να μην αναπαράγεται απλά ως φολκλορικό γεγονός, που θυμίζει την στείρα παρουσίαση ενός μουσειακού εκθέματος».

Η Ιωάννα, που καταπιάνεται με διάφορα είδη μουσικής απ' όλο τον κόσμο, θα ήθελε να βιώνει μια πιο ουσιαστική σχέση με τους ομότεχνούς της και να μην συναντιέται απλώς «διεκπεραιωτικά» μαζί τους, απλά για να «βγει το πρόγραμμα». Θα ήθελε «να συναντιούνται τα βλέμματα και να δονούνται οι ψυχές και η καρδιά ν' ανοίγει» κι όχι απλώς να παίζουν μαζί για να πουν ιστορίες ανθρώπων που έζησαν κάποια μακρινή εποχή, της οποίας οι ίδιοι στερούνται βιωμάτων.

Μας λέει επίσης κάτι πολύ σημαντικό: «Ζούμε στην εποχή της φίρμας, ο στόχος είναι να φτιάξουμε ένα καλό όνομα για να μπορέσουμε να σταθούμε και να ελέγχουμε τα πράγματα. Το κουμάντο το κάνει ο διάσημος τραγουδιστής ή ο διάσημος οργανοπαίκτης. Θα ήθελα, λοιπόν, να αλλάξω εγώ πρώτα τη δική μου νοοτροπία και να πάψω να ασχολούμαι με το ποιος κάνει κουμάντο, μπας και θυμηθούμε ότι παίζουμε μουσική και ότι δεν κάνουμε μουσική. Το κουμάντο και η φίρμα δεν χωρούν στην τέχνη, την αφυδατώνουν, με αποτέλεσμα να την μετατρέψουν σε άνυδρο, στείρο έδαφος, το οποίο παύει σιγά σιγά να καρποφορεί.».

Και ως επιστέγασμα του μεστού της λόγου, η ευχή και τ' όνειρό της: «Να κοιταζόμαστε στα μάτια και να μοιραζόμαστε το παρόν διαμέσου του μεγαλείου της μουσικής...».

Copyright © Χρυσούλα Διπλάρη All rights reserved, 2026

Πρώτη δημοσίευση

Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου

Το δοκίμιο της Χρυσούλας Διπλάρη Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες: Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων εκδόθηκε στο koukidaki.gr τμηματικά κάθε Δευτέρα από τις 4 Μαΐου 2026. Ξεκινήστε από εδώ ή διαβάστε το επόμενο

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Νίνα Καραμολέγκου (τσαμπούνα)

Ο μέγας τσαμπουνιέρης Μπαμπέλης από την Μύκονο είχε πει κάποτε ότι οι γυναίκες δεν μπορούν να παίξουν τσαμπούνα, γιατί δεν έχουν αρκετή δύναμη. Αργότερα όμως άλλαξε γνώμη και, προς τιμήν του, το δήλωσε. Οι γυναίκες όχι μόνο δύναμη έχουν, αλλά και μεγάλο πάθος για την τσαμπούνα και το αποδεικνύουν υπηρετώντας την με θέρμη και μεράκι. Παράδειγμα, η Νίνα Καραμολέγκου, που η ρίζα της κρατάει από την Σαντορίνη.

Η Νίνα Καραμολέγκου, ένα κορίτσι μεγαλωμένο στο Σικάγο, ακολούθησε προς τα πίσω τ' αρχαία χνάρια αυτού του ιδιόμορφου οργάνου, μαγεμένη από τον μοναδικό ακατέργαστο ήχο του, που μιλάει βαθιά στο είναι του ανθρώπου, συνδέοντάς τον απ' ευθείας με τον φυσικό κόσμο από τον οποίο προέρχεται.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Μαρία Πλουμή (λαούτο)

Εννιάχρονο κοριτσάκι ήταν, μόνο, η Μαρία Πλουμή όταν άρχισε να σπουδάζει λαούτο με δάσκαλο τον Κωστή Καλαϊτζάκη. Η κρητική της ρίζα και ο μουσικός (αυτοδίδακτος σε διάφορα όργανα) πατέρας της, ήταν ήδη ένα ισχυρό ερέθισμα για ν' ασχοληθεί κι εκείνη με τη μουσική και πολύ σοβαρά μάλιστα, όπως εκ των υστέρων αποδείχτηκε.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Ελένη Κοκκάλα (oύτι)

Η Ελένη Κοκκάλα είναι ανήσυχο πνεύμα…

Αφού πειραματίστηκε με μπουζούκι, φλάουτο και διάφορα άλλα στο Πειραματικό Μουσικό Γυμνάσιο και Λύκειο Παλλήνης, κατέληξε να πάρει το πτυχίο της από το Τμήμα Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου, με ειδίκευση στο ούτι. Γιατί ούτι; «Ακόμα το ψάχνω… ίσως γιατί είναι πιο "ελεύθερο" μουσικά από άλλα όργανα, από το μπουζούκι ας πούμε…», εξομολογείται.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Στις μέρες μας πλέον, στο εδώ και τώρα, τι ισχύει; Σίγουρα έχουν υπάρξει κοινωνικές αλλαγές, σίγουρα έχουν βοηθήσει τα μουσικά σχολεία, αλλά στο δια ταύτα, τι γίνεται ακριβώς; Ποια είναι η εικόνα στην επαρχία, μακριά από τα αστικά κέντρα, όπου ακόμα οι άνθρωποι κρατούν τα παλαιά ήθη κι όπου ακούγονται κουβέντες τύπου «είναι καλό οι γυναίκες να μην τραγουδάνε ριζίτικα», «το ριζίτικο είναι αντρική υπόθεση» ή «ποιος θα 'ρθει άμα παίξει γυναίκα στο μαγαζί μου» ή, ακόμα, το ανεκδιήγητο «μπράβο, παίζεις καλά για γυναίκα!»..

Είναι απογοητευτικό να πρέπει κάθε φορά να αποδεικνύεις τις ικανότητές σου, μόνο και μόνο επειδή είσαι γυναίκα κι επειδή οι προκαταλήψεις είναι καρφωμένες τόσο βαθιά μέσα σε κάποια μυαλά, που τα σημάδια της σκουριάς δεν αφήνουν χώρο για φρέσκα πράγματα.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Από τα τέλη του 19ου αι., εντούτοις, κάτι φαίνεται ν' αλλάζει. Οι γυναίκες κάνουν μουσικές σπουδές σε ωδεία, συνθέτουν, διδάσκουν, ασχολούνται ενεργά με τα μουσικά πράγματα. Φτάνοντας στο σήμερα, κι έπειτα από μακρούς αγώνες, οι σύγχρονες Ελληνίδες μουσικοί, κατακτούν όλο και μεγαλύτερο έδαφος αλλά και πάλι, πρέπει να επισημανθεί πως μέχρι πριν από μερικά χρόνια, και δη στην επαρχία, για να φτάσει μια γυναίκα στη δισκογραφία έπρεπε «να τελεί υπό την προστασία» ενός άνδρα μουσικού, ο οποίος να είναι συγγενής της ή να ανήκει σε κάποια μουσική οικογένεια, οπότε είναι πλέον και λίγο καρμική η ενασχόλησή της με τα παραδοσιακά όργανα.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

Όλα ξεκίνησαν όταν η θεά Αθηνά, φύσηξε την θεϊκή πνοή της για πρώτη φορά μέσα σ' ένα καλάμι, επινοώντας τον αυλό...

Με τον καιρό, ο αυλός έγινε το βασικό όργανο σε όλους τους εορτασμούς, ιδιαίτερα προς τιμήν του θεού Διόνυσου, αφού ο ανυπόταχτος «δαιμονικός» του ήχος ταιριάζει στην άγρια φύση αλλά και την έμπνευση που συνεπαίρνει ψυχές και σώματα. Τον αυλό παίζουν γυναίκες και άνδρες, αυλητρίδες και αυλητές, πράγμα που σημαίνει την εξαρχής παρουσία των γυναικών στα μουσικά δρώμενα εκείνης της πρώιμης περιόδου και την ενασχόλησή τους με τα λαϊκά όργανα, όπως είναι αυτό «το καλάμι το παμμέγιστο», κατά την ποιητική αναφορά του Στεφάν Μαλλαρμέ στο συγκεκριμένο όργανο.

Γυναίκες οργανοπαίκτριες ανά τους αιώνες

Από τις αρχαίες αυλητρίδες, στις μεσαιωνικές τροβαδούρους και τις σύγχρονες οργανοπαίκτριες παραδοσιακών οργάνων

Χρυσούλας Διπλάρη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Από σήμερα ξεκινάμε να δημοσιεύουμε μια νέα στήλη. Πρόκειται για μια σειρά άρθρων που θα αναφέρεται σε ομάδες γυναικών, οι οποίες, ενώ έχουν παράγει σημαντικό έργο σε πολλούς και διάφορους τομείς, παραμένουν ακόμα στην αφάνεια ή είναι ελάχιστα γνωστές, σε σχέση με τους άντρες συναδέλφους και ομότεχνούς τους, οι οποίοι συνήθως δρέπουν τις δάφνες και μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις εις βάρος τους.