Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Δωρεάν διπλές προσκλήσεις! *** Φωνή τέχνης *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Μαθήματα εμπιστοσύνης * Ρίζες * Οι επιλογές που με έκοψαν στα δύο * Αίμα αδερφικό * Θέλω να μου μιλήσει * Τέσσερα μυθιστορήματα των εκδόσεων Ελκυστής * Για πάντα δική σου ** Ποίηση: Ευτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες * Εγκέφαλος Ψάρι * Φως όπως μανταρίνι ** Διηγήματα: Ξιπασμένες νοικοκυρές * 5 Ιστορίες ντροπής * Όταν η ζωή σού δίνει λεμόνια * Μέχρι να δω τον Άλκη ** Άλλα: Οδηγός βικτωριανής απόλαυσης * Ο Κεκλημένος * Τέσσερις τίτλοι των εκδόσεων Βακχικόν * Τρεις τίτλοι των εκδόσεων Βακχικόν ** Νουβέλες: Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία * Γράμματα στη μαμά * Στην ιστορία ελλόχευε άλλη μια κι ύστερα άλλες τόσες * Κάτω από το χώμα * Το μεγάλο φάσμα των εκδοχών * Η μέρα του καρναβαλιού ** Αυτοβελτίωση: Η συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες

Τρίτη 25 Ιουνίου 2019

Ανθρώπινη φωνή του Ζαν Κοκτώ, όταν το καλό θέατρο συναντά την ζωή

Η υλοποίηση της τέχνης και τούτο το παιχνίδισμα το αέναο ανάμεσα σε ένα κομμάτι γραμμένο χαρτί από κάποιον συγγραφέα και την ψυχή του ηθοποιού που έρχεται να πραγματώσει τον χαρακτήρα, το πνευματικό δημιούργημα, είναι κάτι πάντα συγκλονιστικό, κάτι πάντα νέο, κάτι πάντα γνώριμο και πρωτόγνωρο συνάμα. Αυτή η μυστική σχέση, η αδιόρατη που ενώνει τον δημιουργό με τον ηθοποιό που μεταξύ τους μπορεί να υπάρχουν δεκάδες ή εκατοντάδες χρόνια διαφορά, κρύβει μέσα της, στο βαθύτερο της εαυτό ένα χαρακτήρα που θα τον έλεγε κανείς ακόμα και υπερφυσικό.

Πάντα, από τότε που πρωτόνιωσα τον εαυτό μου, με συγκινούσε τούτο το διαδραστικό παιχνίδι και για αυτό εγώ, που δεν μπορώ να θυμηθώ λέξη, θαύμαζα τους ηθοποιούς. Το να παίρνεις λέει ένα άψυχο κομμάτι χαρτί παραγεμισμένο με γράμματα, λέξεις, παραγράφους και να το μετασχηματίζεις σε άνθρωπο με σάρκα και οστά. Άνθρωπο σαν και σένα και μένα, άνθρωπο στην πιο βαθιά στην πιο ανεκλάλητη, στην πιο ανείπωτη αν το θες αναγνώστη μορφή του.

Ιδού η τέχνη.
Η τέχνη είναι ο τρόπος να ξεφεύγεις από τα "πρέπει". Είναι ένα παράθυρο στην μεγάλη αλήθεια. Στην μοναδική ίσως αλήθεια. Είναι μια απόδραση. Είναι τέλος ένας μονόδρομος ανηφορικός και δύσκολος και για τον ηθοποιό και για τον θεατή που καλείται όχι μόνο να απολαύσει το μήνυμα ενός έργου, αλλά και τον ηθοποιό που μέσα από τα δικά του βιώματα ενσαρκώνει το έργο. Κι αν είναι καλός ηθοποιός, είναι το έργο.

Η ανθρώπινη φωνή του Κοκτώ, έργο του 1930, είναι στην βαθιά της ουσία η ανθρώπινη κραυγή.
Είναι ένας ύμνος στο γκρέμισμα των προσδοκιών. Είναι τόσο λάθος να πιστεύεις στο ιδεατό και να το συνθλίβει αυτό η καθημερινότητα. Είναι τόσο λάθος, μα ένα λάθος που σχεδόν πάντοτε κάνεις. Είναι μια εσωτερική καταιγίδα συναισθημάτων που έρχεται να σκεπάσει με τα μαύρα της σύννεφα, κάθε ελπίδα καλοκαιρίας, κάθε ανάμνηση των ευτυχισμένων έστω και πλασματικά ημερών του χθες. Τι κι αν αγάπησες ένα φάντασμα, μιαν εντύπωση που σου έδωσε ο άλλος και που σε γέμισε προσδοκία για ένα ευτυχισμένο μέλλον; Τώρα θα μου πεις, έχουν και οι ζωντανοί φαντάσματα; Φυσικά και έχουν. Και αυτά τα φαντάσματα είναι τα πιο τρομακτικά από όλων των πεθαμένων μαζί.

Εχθές σαν άνοιξαν τα φώτα της ράμπας, του θεατρικού σανιδιού που λέμε εις την αγοραίαν, η κ. Μαρία Κόκκα, άνθρωπος με χρόνια στο λυρικό θέατρο, άνθρωπος με εξαίσια πορεία σε ό,τι και αν καταπιάστηκε και το κυριότερο άνθρωπος με ήθος διότι αυτός οφείλει να είναι ο ηθοποιός, με προβλημάτισε. Από το πρώτο εκείνο εκστατικό σύγκορμο τρέμουλο της αγωνίας επάνω σε ένα τηλέφωνο που θα ήταν και το τελευταίο και βάση αυτού εξελίσσεται όλος αυτός ο συγκλονιστικός μονόλογος του Κοκτώ, ως και το σπαρακτικό εκείνο «Σ' αγαπώ!» του τέλους του μονολόγου, όπου έμοιαζε με το «ΠΥΡ!» ενός αόρατου εκτελεστικού αποσπάσματος που θα έδινε λύση και κάθαρση στον τραγικό αυτόν γυναικείο χαρακτήρα όπου εκλήθη να ενσαρκώσει η ηθοποιός μας.

Και τον χαρακτήρα αυτόν της πληγωμένης, διαλυμένης, προδομένης εκείνης γυναίκας η κ. Κόκκα τον έφερε στην ζωή με μιαν απόλυτον αρμονίαν, ισορροπώντας ανάμεσα μιας άρτιας τεχνικής απόδοσης του κειμένου και της τρομερής, αδύνατον να εκφραστεί με λόγια, εσωτερικής πάλης.

Η εσωτερική αγωνία για κείνο το τέλος μιας σχέσης από καιρό τελειωμένης, μιας σχέσης πεθαμένης και σε σήψη σαν εκείνη την παλιά ιστορία της Δουκίσσης της Πλακεντίας Σοφίας Ντε Μπαρμπουά-Λεμπραίν, που προσπαθούσε με κάθε τρόπο να διατηρήσει το νεκρό κορμί της αγαπημένης της κόρης Ελίζας που χάθηκε από αόρατη, άγνωστη αρρώστια στην άμμο της Μέσης Ανατολής μέσα στα σκοτεινά κελάρια του κάστρου της, να διατηρήσει ένα πτώμα που από καιρό έπρεπε να είχε βρει αναπαμό στο χώμα, διαπερνούσε όλο της το είναι από την ψυχή ως το κορμί και μας τοποθέτησε στην θέση μας στο τέλος.

Μας έκανε να σκεφτούμε το πόσες φορές ίσως και μεις έχουμε περιέλθει στην ίδια ακριβώς θέση ανεξαρτήτως φύλου.

Μας μίλησε ο άνθρωπος, ούτε καν η γυναίκα, ούτε καν ο άντρας. Η τέχνη δεν είναι ούτε λαμπιόνια, ούτε εφημερίδες, ούτε τηλεόραση, ούτε διασημότητα, όλα αυτά αν έρθουν είναι περαστικά, μόνο η ουσία των πραγμάτων μένει να αιωρείται. Κι αυτήν την ουσία πρέπει να αναζητά σε κάθε έργο ο θεατής. Να βλέπει κάθε κείμενο που αξίζει να διδάσκεται από σκηνής, ως μάθημα ζωής, ως βίωμα δικό του αλλά και ως μήνυμα σε μια μποτίλια για τους άλλους, όποια χωροχρονική διάσταση και να έχουν αυτοί οι «άλλοι».

Αυτό θα πει κλασσικό θέατρο. Με μηνύματα διαχρονικά. Η ανθρώπινη μοναξιά, η ανθρώπινη προσμονή για ευτυχία, οι μεγάλες απογοητεύσεις, είναι τέτοια ακριβώς μηνύματα. Και για αυτό συγκινούν και τότε και τώρα και πάντα...
Περισσότερα από τον Πάνο Χατζηγεωργιάδη
Ερμηνεία: Μαρία Κόκκα
Σκηνοθεσία, μουσική επιμέλεια, σκηνικά: Ελένη Μιχελή

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Στην ιστορία ελλόχευε άλλη μια κι ύστερα άλλες τόσες, Κανάκη ΧάτσιουΌταν η ζωή σού δίνει λεμόνια, Μαντώς ΜάκκαΑίμα αδερφικό, Μαρίας ΛιβυκούΤέσσερα μυθιστορήματα από τις εκδόσεις ΕλκυστήςΤέσσερις τίτλοι των εκδόσεων ΒακχικόνΟι επιλογές που με έκοψαν στα δύο, Ελένης ΓεωργούσηΘέλω να μου μιλήσει, Γεωργίας Δάρτση
Φως όπως μανταρίνι, Έφης ΝικολαΐδουΗ μέρα του καρναβαλιού, Μαριλένας ΠαππάΟ Κεκλημένος, Ελένης ΣέννοιαΤο μεγάλο φάσμα των εκδοχών, Θεμιστόκλειας ΜωετζήΓράμματα στη μαμά, Τώνιας ΣαμαράΚάτω από το χώμα, Χρήστου ΚατσίκαΛευκοί νάνοι, Η μαντική μηχανή και Η αντάρα
Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία, Μαρίας ΑποστολάκουΓια πάντα δική σου, Δήμητρας ΔεληλίγκαΜέχρι να δω τον Άλκη, Τίτσας ΔιαμαντοπούλουΕγκέφαλος Ψάρι, Λίλιας Τσούβα
5 Ιστορίες ντροπής, Πηνελόπης ΧριστοπούλουΗ συνταγή της ευτυχίας σε επτά ημέρες, Στέλλας ΣιδεράτουΡίζες, Μαρίας Κασιμάτη