Εγγραφή στο newsletter για να μη χάνετε τίποτα! *** Φωνή τέχνης *** 1ος Διαγωνισμός Παραμυθιού koukidaki: Κυκλοφορεί ήδη το συλλογικό έργο, με κείμενα που διαγωνίστηκαν, από τις εκδόσεις Δερέ. *** Κατεβάστε ΔΩΡΕΑΝ ebooks ΕΔΩ! *** Αν σας αρέσει το θέατρο -παρακολουθείτε όλα τα είδη- ή έχετε άποψη για μουσικά άλμπουμς ή για ταινίες ή διαβάζετε λογοτεχνικά έργα κτλ. και επιθυμείτε να μοιράζεστε τις εντυπώσεις σας μαζί μας, επικοινωνήστε με το koukidaki. Αρθρογράφοι, κριτικογράφοι, άνθρωποι με ανάλογη κουλτούρα ζητούνται! *** Δείτε τις ημερομηνίες των προγραμματισμένων κληρώσεων στη σελίδα των όρων.
ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΒΙΒΛΙΑ ακολουθώντας τους συνδέσμους. Μυθιστορήματα: Πάροδος * Μέτοικοι καιροί * Στην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις * Η ανταλλαγή * Η ζωή αλλιώς * Η αλήθεια μου... η μισή * Μαθήματα εμπιστοσύνης ** Ποίηση: Cyborg Sapiens * Αβινιόν * Ευτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες ** Διηγήματα: Βραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες * Ξιπασμένες νοικοκυρές ** Άλλα: Ψίθυροι από μια άλλη ζωή * Μπίτερ λοβ & μαύρες γάτες * Συνοικία Αγία Φωτεινή * Έξι τίτλοι των εκδόσεων Εκλυστής * Οδηγός βικτωριανής απόλαυσης * Ο Κεκλημένος ** Νουβέλες: Οι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα) * Διαμέρισμα με αριθμό 7 * Τα κόκκινα παπούτσια * Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία * Γράμματα στη μαμά

Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2020

Η κρύπτη του Βιτάλ

Η κρύπτη του Βιτάλ, Κώστας Θεολόγου

Ο Β' Παγκόσμιος πόλεμος και το Ολοκαύτωμα είναι θέματα που έχουν απασχολήσει όλον τον κόσμο. Δημοσιογράφοι, ιστορικοί, σκηνοθέτες, ζωγράφοι, έχουν κρατήσει ζωντανή τη μνήμη. Αυτές τις μαύρες μέρες δεν πρέπει να επιτρέψουμε να τις ξαναζήσει κανένας. Οι ιστορίες των ανθρώπων που βασανίστηκαν και έχασαν τη ζωή τους, απλώς, και μόνο επειδή ήταν Εβραίοι, είναι κάτι παραπάνω από συγκλονιστικές. Ο κόσμος, όμως, συχνά αντιλαμβάνεται το βάρος, την ενοχή και τον πόνο που βιώνει αυτός που επέζησε οποιασδήποτε τραγωδίας.

Ο Κώστας Θεολόγου υπογράφει τη νουβέλα «Η Κρύπτη του Βιτάλ»... και μας παραπλανά! Μας αφήνει να πιστέψουμε ότι το βιβλίο αφορά σε κάποιον που θα γνωριστεί με το πρόσωπο που γνωρίζουμε από την πρώτη σελίδα του βιβλίου -τον νεαρό φοιτητή από τη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, η ιστορία του Βιτάλ ξεκινά μετά το πρώτο τρίτο του βιβλίου και δεν εντάσσεται στον χωροχρόνο του φοιτητή. Αυτός ζει στο ηδονικό Παρίσι των ‘80s ενώ ο Βιτάλ την τραγική περίοδο του Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη.

Όλα γύρω από τη ζωή του νεαρού φαίνεται να κινούνται σε ένα παιχνίδι αντίρροπων δυνάμεων -του έρωτα και του θανάτου. Η νουβέλα ξεκινάει με μία βόλτα του στο διάσημο νεκροταφείο Περ Λασέζ στο Παρίσι. Οι αντιστίξεις του Θεολόγου επιτελούν το σκοπό τους∙ η μέρα είναι ηλιόλουστη και έξω από την πύλη άνθρωποι γελούν, κορνάρουν ερωτεύονται, κάνουν έρωτα. Στο Κοιμητήριο, όμως, επικρατεί η ησυχία, η μη-δράση που διαταράσσεται μόνο από τους περιηγητές και κάποια παιδιά που αψηφούν τη δόξα, τον χώρο, τον θάνατο τον ίδιο.

Ερωτικές εμπειρίες περιπλέκονται με το θάνατο. Η περιγραφή μιας ερωτικής σκηνής, ενσωματώνει συζήτηση για το Κοιμητήριο. Φεύγει από το σπίτι της κοπέλας και κινδυνεύει να τον πατήσει ένα ασθενοφόρο. Έρωτας (ζωή) και θάνατος με υπερβολικά λεπτά και αδιόρατα όρια.

Ο Freud έλεγε ότι εκτός από τη Libido υπάρχει μία ακόμα δύναμη, αντίρροπη που εκφράζει την ορμή προς το θάνατο (Todestrieb). Αυτή η τελευταία δύναμη, οδηγεί στον αφανισμό αν στραφεί προς τα μέσα και στην επιθετικότητα/πόλεμο αν στραφεί προς τα έξω.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Μπουχενβάλντ – Άουσβιτς – Νταχάου – Τρεμπλίνκα. Μια τυχαία γνωριμία με τον Παριζιάνο κομουνιστή ζωγράφο Μπορίς Τασλίτσκι αποτελεί προοικονομία για την αφήγηση της ιστορίας του Βιτάλ.

Ο Θεολόγου χρησιμοποιεί την αφήγηση μέσα στην αφήγηση. Χρησιμοποιεί ακόμα την επιβράδυνση. Διαβάζοντάς την, αναρωτιέσαι τι να σημαίνει, άραγε, αυτός ο τίτλος. Ποια ήταν η κρύπτη του Βιτάλ; Όταν βλέπεις ότι μένουν όλο και λιγότερες σελίδες, αναρωτιέσαι... Και δεν αποκαλύπτεται παρά μόνο στις 7-8 τελευταίες σελίδες του βιβλίου…

Και ενώ έχεις απορροφηθεί από την ιστορία που ξετυλίγεται μπροστά σου, έρχεται η αποκάλυψη, σε βρίσκει απροετοίμαστο και σε φορτίζει συναισθηματικά.

«Για τους αρχαίους λήθη είναι η κατάσταση των νεκρών. Μνήμη είναι ο αληθινός δρόμος για την υπέρβαση του θανάτου. Η ιστορική μνήμη, η συλλογική μνήμη, η ιστορική μνήμη είναι το απαραίτητο στοιχείο για την αντίληψη του εαυτού, αλλά και την συγκρότηση της ομάδας, το θεμέλιο της ταυτότητας, των προσώπων, των εθνών, των λαών και εν τέλει της ανθρωπότητας στο σύνολό της».

Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ον που γνωρίζει ότι θα υπάρξει τέλος, έχει τη γνωστική συνείδηση -το “Dasein” που έλεγε ο Martin Heidegger. O Βιτάλ ζει, σώζεται από έναν «από μηχανής Θεό» που παίρνει το πρόσωπο μιας νοσοκόμας. Οι δικοί του, όμως, χάνονται όπως και τόσοι άλλοι Εβραίοι. Και μένει μόνος να παλέψει για να επιζήσει, να πετύχει, να ξεχάσει. Αντικείμενα των πιο αγαπημένων σου ανθρώπων, οι σκιές τους περιπλανιούνται ακόμα εκεί που έζησαν… Πώς γίνεται αυτοί να έχουν χαθεί; Αναβάπτιση και κισμέτ, έρωτας και θάνατος…
«Η κρύπτη του Βιτάλ» του Κώστα Θεολόγου
είναι μία νουβέλα που διαβάζεται απνευστί.

Αλλά είναι αλήθεια όλα αυτά
ή πρόκειται για μία ιστορία που επινόησε ο αφηγητής;
Περισσότερα από την Αργυρώ Φώτη
Η νουβέλα του Κώστα Θεολόγου, Η κρύπτη του Βιτάλ, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.
Περισσότερα:

ΔΩΡΑ - Κλικ σε εκείνο/-α που θέλετε για πληροφορίες και συμμετοχές
Η ανταλλαγή, Νίκου ΤσουρλάκηΑβινιόν, Χρυσής ΓιάντσιουΣτην Ύδρα αέναα θα επιστρέφεις, Νέλλης ΣπαθάρηΈξι τίτλοι από τις εκδόσεις ΕλκυστήςCyborg Sapiens, Δημήτρη ΟρφανίδηΒραχέα ρήματα: Επτά μικρές ιστορίες, Παναγιώτη ΚωνσταντόπουλουΜέτοικοι καιροί, Νίκου Σκορίνη
Τα κόκκινα παπούτσια, Μαρίνας Ξένου-ΚασσιανούΟδηγός βικτωριανής απόλαυσηςΟ Κεκλημένος, Ελένης ΣέννοιαΣυνοικία Αγία Φωτεινή, Κωνσταντίνου ΓρηγοριάδηΓράμματα στη μαμά, Τώνιας ΣαμαράΟι πυγολαμπίδες θα λάμπουν στο σκοτάδι (για πάντα), Θεόδωρου ΟρφανίδηΞιπασμένες νοικοκυρές, Έφης Καραμπά
Επί –θεμάτων, γευμάτων και αισθημάτων– κοινωνία, Μαρίας ΑποστολάκουΗ αλήθεια μου... η μισή, Έλλη ΞυρούΕυτελή τιμαλφή: Σονάτες και καντάτες, Γιώργου ΚαριώτηΨίθυροι από μια άλλη ζωή, Αθανάσιου ΔαββέταΗ ζωη αλλιώς, Αναστασίας Ξενοφώντος-ΓαϊτάνουΔιαμέρισμα με αριθμό 7, Καίτης ΔροσίνηΜαθήματα εμπιστοσύνης, Φίλιππου Πισσαλίδη