Η πλοκή που συνθέτει ο θεατρικός συγγραφέας στα έργα του είναι κάτι που τον έχει απασχολήσει πολύ. Πώς θα εξελιχθεί και πόσο θα αλλάξει. Κατά πόσο θα είναι εξωτερική και πόσο εσωτερική.
Στα έργα του Άντον Πάβλοβιτς Τσέχωφ μπορεί κανείς εύκολα να καταλάβει ότι η πλοκή είναι εσωτερική. Οι ήρωές του, που στην ουσία κατευθυνθούν την πλοκή, δεν έρχονται αντιμέτωποι με συγκρούσεις και εντάσεις. Υπάρχει αυτό το στοιχείο και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό, όμως είναι εσωτερικό. Ο ίδιος ο ήρωας συγκρούεται με τον εσωτερικό του κόσμο, με τις επιθυμίες και τα όνειρά του. Μέσα από αυτά τα συναισθήματα υπάρχει η ατμόσφαιρα των έργων του. Επίσης, στα έργα του δεν πρωταγωνιστεί ένας ήρωας αλλά πολλοί.
Στα έργα του Χένρικ Ίψεν οι συγκρούσεις είναι πιο διάχυτες, ενώ χωρίζονται σε έργα συνόλου αλλά και σε έργα όπου πρωταγωνιστεί κυρίως ένας θεατρικός χαρακτήρας. Τα Άσπρα άλογα (Ρόσμερσχολμ) ανήκουν στην πρώτη κατηγορία ενώ Ο εχθρός του λαού στη δεύτερη.
Στα έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ παρατηρούμε ακριβώς το ίδιο, μπορεί κανείς να το διαπιστώσει κι από τους τίτλους, όπως είναι ο Άμλετ και Το χειμωνιάτικο παραμύθι.
Η θεματολογία των μεγάλων δραματουργών είναι πάντα σχεδόν η ίδια, αλλά από άλλο βλέμμα. Στον Τσέχωφ κυριαρχεί η λύπη, η ελπίδα, η χαρά και η επιθυμία ενώ κάποιες φορές και η αποδοχή. Στον Ίψεν το ζωτικό ψεύδος και κάτω από τους πολιτισμένους διαλόγους του υπάρχει έντονο το ερωτικό στοιχείο. [Αν θυμηθεί κανείς τους διαλόγους της κυρίας Άλβινγκ με τον πάστορα Μάντερς.] Στον Σαίξπηρ υπάρχει πάντα το ερώτημα της εκδίκησης, αν αξίζει να την πάρει κανείς από την στιγμή που θα έχει τη δύναμη. Βέβαια, τα έργα του Σαίξπηρ έχουν μεγάλη διαφορά στην σύλληψη και στην ανάπτυξη των χαρακτήρων. Δεν είναι τόσο κοντά μας όσο του Ίψεν και κυρίως του Τσέχωφ. Ο μεγάλος ποιητής, σκόπιμα κάποιες φορές, δεν χρωμάτισε κάποιους ήρωές του πολύ, όπως τον Ιούλιο Καίσαρα. Σκοπός του ήταν να ξεδιπλώσει περισσότερο τους άλλους ρόλους της τραγωδίας.
Στο θέατρο του παραλόγου η πλοκή, κάποιες φορές, είναι σχεδόν μηδαμινή και οι ήρωες παρουσιάζουν μια αμηχανία που δίνει την δραματουργική άνεση να προβάλλεται η εσωτερική κατάσταση του ήρωα. Όπως η Ουίνι στις Ευτυχισμένες μέρες.
Η διαμάχη ανάμεσα σε άντρα και γυναίκα στα έργα του Στρίντμπεργκ είναι γνωστή και με αυτό το θέμα κινήθηκε σε όλη την μεγάλη εργογραφία του.
Ο σπουδαίος Λουίτζι Πιραντέλο είναι ο μόνος θεατρικός συγγραφέας που ασχολήθηκε τόσο πολύ με την αλήθεια και τι πιστεύει ο καθένας για αυτήν. Ο τίτλος του έργου του Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε είναι αντιπροσωπευτικός.
Στις εμπνευσμένες κωμωδίες του Μολιέρου, ο ήρωας είναι πάντα ένας, σε αυτόν επικεντρώνεται, έχοντας όμως δημιουργήσει όλους τους ρόλους που πλαισιώνουν τον κεντρικό πρωταγωνιστή με απόλυτη φυσικότητα και υψηλή δραματουργία.
Οι θεατρικοί χαρακτήρες έχουν, πολλές φορές, την ταυτότητα του συγγραφέα. Δηλαδή, ένας θεατρικός χαρακτήρας που κινείται στο πλαίσιο που ο ίδιος έχει δημιουργήσει. Όπως τυποποιείται –και δεν είναι αρνητικό– ο ηθοποιός στους ρόλους που αναδημιουργεί, το ίδιο ακριβώς τυποποιείται και ο συγγραφέας με τους ήρωες που φτιάχνει. Υπάρχουν βέβαια και πολλές κατηγορίες που χωρίζουν την εργογραφία του εκάστοτε θεατρικού συγγραφέα.
Επιμέλεια - διορθώσεις: Τζένη Κουκίδου
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το ετήσιο περιοδικό Θέατρο του Θεόδωρου Κρίτα καθώς και από το περιοδικό Θέατρο του Κώστα Νίτσου.
