Από πού κι ως πού Πειραιάς, Μικρολίμανο, Τούμπα;

Γιώργου Ζώτου

Εντάξει, έχουμε μιλήσει για Φάληρο, για Ρέντη, για Νίκαια και Κοκκινιά, για Κερατσίνι, Αμφιάλη και Ταμπούρια, δεν νομίζετε ότι ήρθε ο καιρός να ασχοληθούμε με το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας;

Σήμερα, λοιπόν, είναι μια καλή ευκαιρία να το κάνουμε.

Μόνο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία

Η Νικολέτα Βλαβιανού τολμά να αναλάβει εξ ολοκλήρου το έργο του Ντάριο Φο και της Φράνκα Ράμε Μόνο σπίτι, κρεβάτι και εκκλησία, γραμμένο το 1977 μα επίκαιρο ως σήμερα, έχοντας αναλάβει την σκηνοθεσία και τον μονόλογο σε αυτό το δημοφιλές αστείο, κοινωνικό έργο που οι συγγραφείς είναι εις βάθος γνώστες της γυναικείας ψυχολογίας.

Καθημερινότητα

Γιώργου Αλεξανδρή

Άδειασαν οι μέρες από απαντοχές και βλέψεις

γίναν τα όνειρα ενοχές και μοναξιά η ευθύνη,

δάχτυλο τεντωμένο η σιωπή και αποποίηση η οργή

αφού τα στερνά, τ' ανέσπερα, τα θορυβώδη χρόνια,

αθησαύριστα σπαταλήθηκαν σε ομόφρονες συνάξεις.

Η μητέρα, η γέννηση και ο θάνατος

Χρήστου Ντικμπασάνη

Το πρωινό ενός γαλάζιου καλοκαιριού θυμάμαι

Τότε που οι αράχνες έπλεκαν τον ιστό τους

μέσα στους καρπούς της μοναξιάς

Στα χωράφια απλωνόταν

το κίτρινο, αεριώδες πέπλο του θανάτου

Τύψεις όμως δεν τρύπωναν

στα ενύπνια των ανθρώπων

Ώσπου ακούστηκε το κλάμα μου μητέρα

Αντικριστά

Ευαγγελίας Αλιβιζάτου

Αντικριστά στέκεται η αλήθεια. Με κοιτάζει.

Δεν παίρνει το βλέμμα της η ρουφιάνα από πάνω μου.

Υποτιμητικό βλέμμα, σκοτεινές σκέψεις, αλλοιωμένες υποθέσεις.

Κραδαίνει επίμονα το χέρι στο ύψος της καρδιάς μου.

Τα ξέρει όλα, λέω ψιθυριστά στον εαυτό μου.

Ένας εχθρός του λαού

Ο Χένρικ Ίψεν έγραψε τον Εχθρό του λαού το 1882 και αποτελεί το τέταρτο κατά σειρά έργο του που αντιπροσωπεύει την πολεμική περίοδό του. Ο κεντρικός ήρωας του έργου του είναι ο γιατρός Στόκμαν, ο πιο «καθαρός» ήρωας της ιψενικής εργογραφίας. Ίσως ο μόνος, μαζί με τον Μπραντ. Τα στοιχεία που τον χαρακτηρίζουν είναι ο πατριωτισμός, η αγάπη και η συνεισφορά στον άνθρωπο (άλλωστε λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας μπορεί, περισσότερο από άλλους, να απαλύνει τον πόνο των συνανθρώπων του) και οι ιδεολογίες του. Υπάρχουν πολλά κοινά σημεία του ήρωα με τον δημιουργό του, γιατί εκείνη την περίοδο, που είχε εξοριστεί ο Ίψεν για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια, έτσι τον αντιμετώπιζαν. Δεν είναι, λοιπόν, καθόλου τυχαίο που εκείνη την περίοδο έφτιαξε αυτόν τον ήρωα. Άλλωστε, και η πράξη του Στόκμαν υπήρξε επαναστατική, κάτι που ο Ίψεν έκανε σχεδόν σε όλη του τη ζωή. Ας θυμηθούμε πώς αντέδρασε ο πνευματικός κόσμος στην παγκόσμια πρώτη των Βρικολάκων και στην Νόρα (Στο σπίτι της κούκλας) όπου η σύζυγος εγκαταλείπει τον άντρα της, κάτι πρωτοφανές για την εποχή εκείνη.

Η στήλη του λόγου

Πλάσματα λατρείας

Ο παγκόσμιος κύκλος των ιερών ζώων

Η κατανόηση της ζωολατρίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα

Μέρος 5ο [συνέχεια από το προηγούμενο]

Ας σημειωθεί, αν και ήδη έχουμε κάνει μία νύξη γι' αυτό, ότι στην αρχαία Αίγυπτο λατρευόταν από τους προϊστορικούς ακόμa χρόνους και η Τα-Ουρτ, ένα υπερμέγεθες τέρας σε κατάσταση εγκυμοσύνης, ορθωμένη στα πίσω πόδια της. Απεικονίζεται ως ιπποπόταμος με ράχη κροκόδειλου, πόδια λιονταριού και ανθρώπινα χέρια. Είναι η προστάτρια των ετοιμόγεννων γυναικών και των μητέρων που θηλάζουν, αν και η πλευρά της τρομερής μητέρας είναι αρκετά φανερή. Αργότερα, ως Χεσαμούτ, συσχετιζόταν με τον αστερισμό της Άρκτου, της οποίας τα μητρικά χαρακτηριστικά είναι πολύ γνωστά.

Άλλο ένα τέρας της Αιγύπτου, το οποίο σχετίζεται με τη Μεγάλη Μητέρα, είναι η Αμούτ ή Αμάμ ή Αμ-μίτ. Δίπλα στη ζυγαριά που ζυγίζει τις καρδιές στην Κρίση των Νεκρών κάθεται το τέρας αυτό και καταβροχθίζει τους νεκρούς. Όσοι νεκροί δεν περνούν τη δοκιμασία, καταβροχθίζονται από αυτό το «θηλυκό τέρας» και εξαφανίζονται για πάντα. Αυτή που καταβροχθίζει τους νεκρούς είναι η τρομερή Μητέρα του θανάτου και του κάτω κόσμου, αν και όχι στη λαμπρή της αρχική μορφή. Το τέρας αυτό έχει ένα πολύ περίεργο σχήμα: Το μπροστινό του μέρος είναι κροκόδειλος, το πίσω ιπποπόταμος και το μεσαίο λιοντάρι.

Η Μαρία Βούλγαρη και το 225

Πώς ξεκινά η δημιουργία; Ποιο είναι το έναυσμα που οδηγεί το χέρι ή την έμπνευση;

Μαρία Βούλγαρη: Η δημιουργία είναι μία πράξη σχεδόν μυστηριακή. Είναι εκείνη η στιγμή που κάτι αόρατο και απροσδιόριστο αποκτά μορφή. Για κάθε δημιουργό, η αφετηρία είναι διαφορετική, αλλά η ρίζα παραμένει κοινή, θαρρώ. Είναι η ανάγκη για επικοινωνία, για αποτύπωση συναισθημάτων, για μοίρασμα ψυχής, για σύνδεση.

Η δημιουργία δεν ξεκινά απαραίτητα με μια ολοκληρωμένη ιδέα, αλλά με μια δόνηση. Το έναυσμα μπορεί να είναι μια αισθητηριακή λεπτομέρεια. Για παράδειγμα, μία μουσική ή ένας στίχος που ξυπνά μια μνήμη. Μπορεί να είναι μια συναισθηματική υπερχείλιση. Όταν η χαρά, ο πόνος ή η υπαρξιακή απορία γίνονται τόσο πυκνά, που ο δημιουργός θέλει να αφεθεί πάνω στο χαρτί για να αναπνεύσει. Άλλοτε, μπορεί να είναι η παρατήρηση. Η ικανότητα δηλαδή να βλέπεις κάτι υπέροχο και μαγικό μέσα στο συνηθισμένο. Ο δημιουργός λειτουργεί σαν φακός που εστιάζει εκεί που οι άλλοι προσπερνούν.

Το μεγάλο μας τσίρκο

Έρχεται από πολύ παλιά αυτό το εξαιρετικό έργο του Ιακώβου Καμπανέλλη, Το μεγάλο μας τσίρκο, που παρουσιάστηκε το μακρινό 1973 στο θέατρο Καρέζη σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου και ερμηνευτή τον Νίκο Ξυλούρη, σε σκηνοθεσία του Κώστα Καζάκου που ερμήνευσε μαζί με την Τζένη Καρέζη και τον Διονύση Παπαγιανόπουλο· για να αναφέρω μερικούς από τους τόσο εξαιρετικούς ηθοποιούς που συμμετείχαν στην παράσταση.

Άγιος Νεόπλουτος

Διάλογος με τον Πεσσόα
Απέναντι στο βιβλίο της ανησυχίας

Γιάννη Σμίχελη

Α βρε Μάνο. Εχθές δεν ήταν οι αναμνήσεις, μα η ίδια σου η οπτασία. Ήταν πιο ζωντανή και από την εν ζωή παρουσία. Μάλλον γιατί διαβάζω τον Δον Κιχώτη και πράγματι ταιριάζουμε και οι δύο υπερβολικά στη μυθιστορία του. Εσύ ο ιππότης κι εγώ η ορτινάντζα του. Άλογο πάντως θα μου ήταν πολύ δύσκολο να ιππεύσω αλλά γάιδαρο να καβαλικέψω, δεν λέω, θα μπορούσα να τον κουλαντρίσω. Αποτύχαμε παταγωδώς εξού και η ύψιστη επιτυχία μας. Εσύ πάσχισες να υποκριθείς τον κανονικό και το εξαργύρωσες με ένα εισιτήριο άνευ επιστροφής κι εγώ προσπαθώ ν' ανασάνω στις παρυφές μιας κοινωνίας σε γενική παρακμή και υπό κατάρρευση. Έτσι χάνεται και η τοπολογία του κοινωνικού συνόλου, όλα ανακατεύονται μ' όλα μάταια και ακατάστατα σαν να είμαστε σ' αναμόχλευση ψυχών και προσωπικοτήτων προς εξάντληση μέχρι σπασίματος, ώστε η διάλυση, ανεπανόρθωτη και οριστική, να αποτελέσει άμεσα την αιτία της αρχαιολογικής έρευνας και την κατάταξή μας στην μουσειακή έκθεση των αποτρόπαιων. Πράγματι, είμαστε τόσο ξεπερασμένοι ως κοινωνικό σύνολο, απίστευτα απαρχαιωμένο, ώστε μόνο με την διανοητική σκαπάνη των μελετητών του αρχαίου θα μπορέσουμε ν' αρθρώσουμε έναν λόγο διαμέσου των επιστημόνων. Γιατί ψυχίατροι, κοινωνιολόγοι και πολιτικοί είναι ήδη ξεγραμμένοι εξαιτίας της καλπικότητας των ρόλων τους. Εξ ορισμού με προθέσεις προαγωγού ποτέ δεν θα μπορούσαν να συλλάβουν την αλήθεια που επινόησαν γι' αυτούς τ' αφεντικά τους, κάτι ανθρώπινα θηρία με κοστούμια και αριστοκρατικό ανάστημα στη λίστα του Forbes. Έχουμε απολέσει την ουσία μας που μόνο σπαράγματα έχουν απομείνει από την ανθρώπινη υπόστασή της και ακόμα και ψυχαναλυτές ή κλινικοί ψυχολόγοι –αλλά επίσης